1. Lợi khuẩn (probiotics) là gì và cơ chế hoạt động

Theo định nghĩa của International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics (ISAPP), probiotics là những vi sinh vật sống mang lại lợi ích sức khỏe thiết thực cho cơ thể khi được bổ sung với liều lượng phù hợp.

Bên trong đường ruột tồn tại một hệ sinh thái phong phú, đa dạng - hay còn gọi là hệ vi sinh vật đường ruột – nơi cư trú của hàng nghìn tỷ vi sinh vật, bao gồm cả các nhóm có lợi và nhóm gây hại. Khi đường ruột phát triển ổn định, hệ vi sinh này duy trì được sự cân đối thì các vi sinh vật có lợi sẽ giúp tăng cường sức khỏe tổng thể, bao gồm hỗ trợ kiểm soát hoạt động của các loài hại khuẩn.

Lợi khuẩn probiotics là gì

Lợi khuẩn (probiotics) giúp đường ruột hoạt động hiệu quả hơn, tạo nền tảng cho sức khỏe tổng thể.

Tuy nhiên, khi trạng thái cân đối này bị phá vỡ  bởi các yếu tố như chế độ dinh dưỡng thiếu tính khoa học, căng thẳng, bệnh lý hoặc tác dụng phụ của kháng sinh... trẻ sẽ có nguy cơ đối mặt với tình trạng loạn khuẩn đường ruột. Đây là nguyên nhân góp phần dẫn đến các rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy, viêm ruột, hội chứng ruột kích thích… [1]. Do đó, việc duy trì sự ổn định cho hệ vi sinh đường ruột đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe của trẻ.

2. Một số chủng lợi khuẩn đã được khoa học công nhận

Mặc dù probiotics đã được chứng minh rằng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng không phải chủng loài nào cũng hoàn toàn giống nhau về tác dụng và hiệu quả. Sau đây là một vài đặc tính ưu thế của một số chủng lợi khuẩn phổ biến:

  • L. Casei 431TM: là lợi khuẩn thuộc “dòng tộc” Lactobacillus spp., đã được áp dụng và công bố trong hơn 90 nghiên cứu khoa học và được ứng dụng một cách độc đáo vào thực phẩm từ những năm thế kỷ XX, chúng sở hữu nhiều tính năng ưu việt cho sức khỏe mà các tổ chức & hiệp hội y – sinh học trên thế giới công nhận. [8]
  • Lactobacillus Bulgaricus & Streptococcus Thermophilus: Là 2 chủng có ưu thế trong việc ứng dụng để sản xuất sữa chua chất lượng cao. Trong bài báo “Probiotic Characteristics and Health Benefits of the Yogurt Bacterium” của tác giả A.Oyeniran đã công nhận: 2 chủng này không chỉ nổi trội bởi chất lượng lên men mà còn mang lại nhiều lợi ích cho cơ thể như hỗ trợ sức khỏe hệ tiêu hóa - miễn dịch cũng như tăng cường sức khỏe tổng thể. [9]
  • BB-12TM & LGGTM: là probiotics lần lượt thuộc 2 chủng Bifidobacterium spp. và Lactobacillus spp., chúng được nhiều tạp chí khoa học đăng tải và công nhận về tính năng, trong đó có lợi ích cho sức khỏe hệ tiêu hóa, miễn dịch, hô hấp, thần kinh cũng như các bộ phận - cơ quan khác. [10] [11] [12]

3. Lợi khuẩn probiotics có tác dụng gì đối với sức khỏe của trẻ?

tác dụng của probiotics với trẻ

Lợi khuẩn probiotics là chìa khóa giúp bé ăn ngon, hấp thu tốt.

Việc duy trì một hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh là nền tảng cho sự phát triển toàn diện của trẻ. Dưới đây là hai vai trò quan trọng nhất của probiotics đã được y học chứng minh:

Giúp cân đối hệ vi sinh vật và tăng cường miễn dịch tự nhiên

Bổ sung probiotics là giải pháp hữu hiệu để góp phần thiết lập lại trạng thái cân đối cho hệ vi sinh đường ruột, đặc biệt là khi trẻ bị loạn khuẩn do sử dụng kháng sinh, căng thẳng hoặc chế độ ăn thiếu lành mạnh,…

  • Củng cố “hàng rào" biểu mô: Lợi khuẩn giúp gia cố lớp niêm mạc ruột, hỗ trợ ngăn chặn sự xâm nhập của độc tố và vi khuẩn gây bệnh.
  • Nâng cao hiệu quả miễn dịch: Thông qua các cơ chế sinh học, probiotics hỗ trợ kích thích cơ thể sản xuất kháng thể và tăng cường hoạt động của các tế bào miễn dịch. Điều này giúp trẻ có khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh từ môi trường bên ngoài và bên trong tốt hơn [1], [3].

Lợi khuẩn đường ruột và khả năng hỗ trợ cảm giác thèm ăn ở trẻ

Nhiều phụ huynh bất ngờ khi biết rằng sức khỏe đường ruột có ảnh hưởng đến sự thèm ăn của con. Cơ chế này được giải thích qua hai yếu tố khoa học sau:

  • Tăng cường chuyển hóa và hấp thu: Chẳng hạn, sản phẩm hậu lên men chất xơ của lợi khuẩn là axit béo chuỗi ngắn (short-chain fatty acids – SCFAs) có khả năng hỗ trợ quá trình tiêu hoá - hấp thu, trong khi một số vi khuẩn tạo ra một số hoạt chất có thể hỗ trợ kích thích cảm giác thèm ăn. Ngoài ra, thành phần và độ đa dạng của hệ vi sinh đường ruột cũng có mối liên hệ chặt chẽ với khả năng điều hòa cảm giác thèm ăn của cơ thể. [2]
  • Tác động đến hành vi ăn uống của trẻ: Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ mật thiết giữa ruột và não bộ (trục não - ruột). Hệ vi sinh đường ruột không chỉ ảnh hưởng đến các hormone điều hòa cảm giác thèm ăn thông qua vai trò trục não - ruột mà còn góp phần tác động đến hệ thần kinh trung ương thông qua các đường dẫn truyền thần kinh, từ đó điều hòa cảm giác đói - no, qua đó tác động đến hành vi ăn uống của trẻ. [2]

4. Nguồn bổ sung và tăng cường lợi khuẩn (probiotics) cho trẻ

Để xây dựng hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh và hỗ trợ bé ăn ngon miệng, ba mẹ nên kết hợp đa dạng các nguồn thực phẩm giàu lợi khuẩn, dưỡng chất vào chế độ ăn hàng ngay của trẻ:

Sữa chua uống men sống

Đối với trẻ trên 1 tuổi, đây là giải pháp bổ sung lợi khuẩn hiệu quả. Mẹ nên ưu tiên chọn sản phẩm chứa chủng L.CASEI 431™ (xuất xứ Châu Âu). Đây là chủng lợi khuẩn bền bỉ, đã được kiểm chứng lâm sàng là có khả năng sống sót tốt qua khi xuyên qua dịch dạ dày để đến được đường ruột và phát huy tác dụng bảo vệ.

Để giúp con hào hứng hơn đối với việc ăn uống, mẹ có thể chọn loại có vị cam thơm ngon. Đặc biệt, các sản phẩm được bổ sung thêm Lysine, Kẽm và Vitamin nhóm B sẽ mang lại tác động kép: vừa tốt cho tiêu hóa, vừa kích thích vị giác giúp bé ăn ngon miệng hơn [6], [7]. Mẹ có thể cho bé uống sau mỗi bữa ăn, đều đặn 2 chai mỗi ngày để giúp duy trì một hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

Lưu ý: Sản phẩm sữa chua uống men sống không dùng cho trẻ dưới 1 tuổi.

Sữa chua probi camc chứa chủng lợi khuẩn L.CASEI 431™

  Probi cam - Sữa chua lợi khuẩn chứa chủng L.CASEI 431™ giúp bụng khỏe, thèm ăn

>>> Xem thêm: Dùng Vinamilk Probi Cam hàng ngày có hỗ trợ con ăn ngon hơn?

Thực phẩm giàu chất xơ (Rau củ, trái cây, ngũ cốc) hỗ trợ tăng cường sức khỏe hệ lợi khuẩn

Bên cạnh men vi sinh, mẹ cần bổ sung rau củ, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt… Nguồn chất xơ này đóng vai trò là thức ăn khoái khẩu cho vi sinh đường ruột (chẳng hạn như Bifidobacteria, Lactobacilli,...), thúc đẩy sản xuất các hoạt chất sinh học có lợi như axit béo chuỗi ngắn để hỗ trợ tăng cường sức khỏe hệ miễn dịch và củng cố niêm mạc ruột cũng như tăng cường sức khỏe tổng thể [5].

5. Thắc mắc thường gặp khi dùng chế phẩm chứa probiotics

Nên bổ sung bao nhiêu probiotics mỗi ngày là hiệu quả?

Để đạt hiệu quả, một số tổ chức khoa học khuyến nghị nên bổ sung khoảng 108 - 109 CFU cho mỗi lần sử dụng, với tần suất 1 – 2 lần mỗi ngày. CFU (Colony Forming Unit - đơn vị khuẩn lạc) được dùng để ước tính mật độ quần thể vi sinh trên một đơn vị thành phẩm (tính bằng mililit nếu thành phẩm ở dạng lỏng hoặc gam nếu là dạng rắn). Trong các sản phẩm có chứa lợi khuẩn như sữa chua, sữa chua uống men sống,... CFU là đơn vị thể hiện số lượng quần thể lợi khuẩn ước tính trong sản phẩm, nhờ đó sẽ biết được thành phần dinh dưỡng và thông tin về sản phẩm đó. Chẳng hạn, sữa chua uống men sống Vinamilk Probi hương cam cung cấp khoảng 13 tỷ CFU trong 1 chai 65ml, tương đương 65 tỷ CFU trong 1 lốc.

Lưu ý: Các trường hợp có bệnh lý nền, đặc biệt có bất thường liên quan đến hệ miễn dịch, việc bổ sung probiotics cũng như xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý nên được hướng dẫn bởi bác sĩ/chuyên gia y tế phù hợp.

Có nên uống probiotics mỗi ngày không?

Nên uống probiotics mỗi ngày vì các lợi khuẩn bổ sung từ bên ngoài thường không cư trú vĩnh viễn trong đường ruột mà sẽ bị đào thải tự nhiên theo thời gian. Việc duy trì uống đều đặn mỗi ngày là cần thiết để đảm bảo số lượng lợi khuẩn luôn ở mức phù hợp, giúp ức chế hại khuẩn và bảo vệ hệ tiêu hóa liên tục [1], [4].

Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh góp phần tạo nền tảng vững chắc để trẻ phát triển sức khỏe tổng thể. Để con có hệ tiêu hoá khoẻ mạnh, mẹ hãy duy trì cho trẻ chế độ ăn hợp lý - cân đối, bao gồm các thực phẩm đa dạng, lành mạnh, giàu chất xơ, hạn chế muối, đường, chất béo bão hòa, bổ sung thêm những thực phẩm chứa lợi khuẩn. Đây là chìa khóa giúp hỗ trợ cân đối hệ vi sinh đường ruột một cách khoa học để từ đó hỗ trợ trẻ ăn uống ngon miệng và hấp thu dinh dưỡng tốt hơn. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp ba mẹ an tâm hơn trên hành trình chăm sóc sức khỏe cho bé yêu.

>>> Tìm hiểu thêm: Trẻ biếng ăn phải làm sao?

Nguồn tham khảo: 

  1. Probiotics: mechanism of action, health benefits and their application in food industries https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10470842/ Ngày truy cập: 19/09/2025
  2. The effects of gut microbiota on appetite regulation and the underlying mechanisms https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11542600/ Ngày truy cập: 19/09/2025
  3. Probiotics Regulate Gut Microbiota: An Effective Method to Improve Immunity https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8512487/ Ngày truy cập: 19/09/2025
  4. Probiotics https://my.clevelandclinic.org/health/treatments/14598-probiotics Ngày truy cập: 19/09/2025
  5. Unveiling roles of beneficial gut bacteria and optimal diets for health https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40041870/ Ngày truy cập: 19/09/2025
  6. Effect of Lactobacillus paracasei subsp. paracasei, L. casei 431 on immune response to influenza vaccination and upper respiratory tract infections in healthy adult volunteers: a randomized, double-blind, placebo-controlled, parallel-group study https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25926507/
  7. Evaluation of the immune benefits of two probiotic strains Bifidobacterium animalis ssp. lactis, BB-12w and Lactobacillus paracasei ssp. paracasei, L. casei 431w in an influenza vaccination model: a randomised, double-blind, placebo-controlled study Link
  8. Novonesis. Lactobacillus L. casei 431® [Product information]. Novonesis. Retrieved December 22, 2025. Link
  9. Oyeniran, A., Gyawali, R., Aljaloud, S. O., Krastanov, A., & Ibrahim, S. A. (2020). Probiotic characteristics and health benefits of the yogurt bacterium Lactobacillus delbrueckii sp. bulgaricus. In Current issues and challenges in the dairy industry. IntechOpen. Link
  10. Kaur K. Application and Challenges of Using Probiotic Lactobacillus and Bifidobacterium to Enhance Overall Health and Manage Diseases. Diseases. 2025 Oct 17;13(10):345. Link
  11. Chr. Hansen. (BB-12® [Probiotic information]. The Probiotics Institute. Retrieved December 22, 2025. Link
  12. Chr. Hansen. Lactobacillus rhamnosus, LGG® – the world’s most documented probiotic strain [Probiotic information]. The Probiotics Institute. Retrieved December 22, 2025. Link
  13. Maftei NM, Raileanu CR, Balta AA, Ambrose L, Boev M, Marin DB, Lisa EL. The Potential Impact of Probiotics on Human Health: An Update on Their Health-Promoting Properties. Microorganisms. 2024 Jan 23;12(2):234. Link