Uống sữa bao nhiêu năm, bạn có biết một hộp sữa bắt đầu từ đâu?

Theo chân Graduate Talent đến Green Farm Tây Ninh, đi ngược hành trình của một hộp sữa để khám phá những điều mà trước đây chúng mình chưa từng nghĩ tới.

Graduate Talent chụp hình bên cạnh hồ cảnh quan & khu vực nuôi ong của Trang trại

Nếu được hỏi sữa bắt đầu từ đâu, có lẽ nhiều người sẽ trả lời ngay là: từ những cô bò. Câu trả lời tưởng dễ, nhưng chưa đủ. Một ngày tại Green Farm Tây Ninh khiến các Graduate Talent nhận ra rằng trước khi có sữa, phải có một đàn bò khỏe mạnh. Trước khi có đàn bò khỏe mạnh là nguồn thức ăn được tính toán kỹ lưỡng, trước thức ăn là những cánh đồng phải ngơi nghỉ ba năm,... và phía sau tất cả là một hệ thống vận hành chính xác đến từng chi tiết.

Đó cũng là lý do chuyến đi này không đơn thuần là một chuyến tham quan Trang trại Vinamilk. Với những người trẻ vừa gia nhập, đây là dịp để tận mắt nhìn thấy một hộp sữa quen thuộc bắt đầu hành trình như thế nào và tìm câu trả lời cho những điều mà sau này, dù làm ở Sales, Marketing, Supply Chain hay bất kỳ vị trí nào, các bạn cũng có thể sẽ gặp: Tại sao phải làm như vậy? Điều đó ảnh hưởng gì đến chất lượng? Và để làm nên một hộp sữa, có bao nhiêu công đoạn phía sau?

Graduate Talent check-in cùng bạn bò vui

BÀI HỌC BẮT ĐẦU TỪ KHI CHƯA GẶP BẠN BÒ

Vừa đặt chân đến Trang trại, trước khi check-in cùng những “cô bò hạnh phúc”, khách tham quan và phương tiện đều phải tuân thủ quy trình kiểm soát nghiêm ngặt trước khi đi vào khu vực chăn nuôi. Chính quy trình tưởng như đơn giản ấy đã đặt ra câu hỏi đầu tiên cho cả hành trình: Nếu muốn kiểm soát chất lượng sữa, điểm bắt đầu phải kiểm soát nằm ở đâu?

Đoàn Graduate Talent lên đường khám phá Trang trại

Câu trả lời dần hiện ra khi đoàn đi qua hồ nước, vườn cây xanh, khu canh tác thức ăn chăn nuôi và toàn bộ môi trường sống của Trang trại. Bởi chất lượng sữa không bắt đầu ở phòng thí nghiệm hay dây chuyền sản xuất. Nó bắt đầu từ chính môi trường nơi đàn bò sinh sống mỗi ngày.

Thậm chí, một trong những “cư dân” đáng chú ý nhất ở Green Farm lại không phải bò mà là... những đàn ong. Ong được nuôi và nghiên cứu như một chỉ dấu sinh học để hỗ trợ theo dõi một số yếu tố môi trường. Trong hành trình kiếm ăn, chúng liên tục tương tác với cây cối và hệ sinh thái xung quanh, vì thế sự hiện diện của ong tại Green Farm Tây Ninh cũng phản ánh phần nào chất lượng môi trường sống. Một chi tiết nhỏ nhưng đủ để mở ra góc nhìn lớn:

Muốn hiểu một hộp sữa, không thể chỉ nhìn vào đàn bò. Đôi khi phải bắt đầu từ chính hệ sinh thái đang nuôi dưỡng đàn bò ấy.

Và đó là lúc cả đoàn được dẫn đến một nơi tưởng như chẳng mấy liên quan đến sữa: cánh đồng cỏ.

HÓA RA MỘT HỘP SỮA BẮT ĐẦU TỪ NHỮNG CÁNH ĐỒNG CỎ

Nếu chỉ đứng trước kệ hàng, ít người nghĩ đến đất khi cầm trên tay một hộp sữa. Nhưng ở Green Farm Tây Ninh, mối liên hệ ấy hiện lên vô cùng rõ ràng. Trang trại có các khu vực canh tác cỏ Mombasa, bắp,... phục vụ hoạt động chăn nuôi.

Thu hoạch cỏ Mombasa trên Trang trại

Đi qua những cánh đồng này mới thấy hành trình của hộp sữa thực ra bắt đầu từ rất lâu trước khi giọt sữa đầu tiên xuất hiện: Đất nuôi cây trồng → Cây trồng trở thành thức ăn → Thức ăn nuôi đàn bò → Và từ đàn bò mới có sữa.

Với các Graduate Talent, đây là lúc góc nhìn về sản phẩm dần thay đổi. Thay vì bắt đầu từ hộp sữa mình nhìn thấy trên kệ hàng, các bạn bắt đầu lần ngược về những yếu tố đứng phía sau. 

Câu hỏi không còn là “Sản phẩm này có gì?”, mà trở thành “Để tạo ra sản phẩm này, đã có những điều gì phải diễn ra trước đó?”.

8.000 CÔ BÒ, NHƯNG KHÔNG PHẢI 8.000 CÁ THỂ VÔ DANH

Từ cánh đồng, đoàn Graduate Talent tiếp tục đến khu chăm sóc bê, nơi những bạn bê được chăm sóc để phát triển thành đàn bò sữa trong tương lai. Nhìn vài con thì dễ, nhưng nghĩ tới quy mô hàng nghìn bò và bê, một câu hỏi được đặt ra từ các bạn trẻ: Làm thế nào Trang trại phân biệt và quản lý được toàn bộ số lượng bò khổng lồ?

Câu trả lời đã được thấy rõ hơn khi đến khu vắt sữa. Tại đây, mỗi cô bò được nhận dạng thông qua chip điện tử. Hệ thống ghi nhận các thông tin như sức khỏe, sản lượng sữa và thời gian vắt của từng cá thể, sau đó đồng bộ với dữ liệu lịch sử để phục vụ việc theo dõi, truy xuất và phân tích chuyên môn. Nói cách khác, giữa hàng nghìn cô bò, mỗi cô bò đều có một "hồ sơ" của riêng mình và được theo dõi từ bất kỳ nơi đâu trên thế giới.

Khi tận mắt chứng kiến điều này, khái niệm "công nghệ cao trong chăn nuôi" không còn là một cụm từ xa vời. Đó là khả năng quản lý từng cá thể ở quy mô hàng nghìn con bằng dữ liệu và công nghệ.

ĐẰNG SAU "RESORT BÒ SỮA" LÀ MỘT BÀI TOÁN ĐƯỢC ĐẦU TƯ NGHIÊM TÚC HÀNG THẬP KỶ TRƯỚC

Đến khu chuồng trại, nhiều Graduate Talent mới hiểu vì sao nơi đây thường được gọi vui là "resort bò sữa". Nơi đây có robot vun thức ăn chạy dọc lối đi, có khu vực nằm nghỉ trên những tấm đệm cao cấp êm ái, có âm nhạc, thậm chí có cả thiết bị để bò tự massage. Với những người lần đầu đến Trang trại, đây chắc hẳn là một trong những điểm dừng gây thích thú nhất.

Cô bò hạnh phúc bên chiếc máy massage gãi ngứa!

Nhưng càng quan sát, cả đoàn càng nhận ra những chi tiết này không xuất hiện ở đây để tạo nên một Trang trại "đáng yêu" hơn. Tây Ninh có khí hậu nóng, vì vậy việc duy trì môi trường sống phù hợp cho hàng nghìn cô bò sữa là một bài toán vận hành rất thực tế. Hệ thống làm mát của Trang trại liên tục theo dõi nhiệt độ, độ ẩm và tốc độ gió để điều chỉnh chế độ hoạt động phù hợp, điều chỉnh mọi yếu tố xoay quanh nhu cầu của đàn bò.

Graduate Talent "thả dáng" bên những cô bò hạnh phúc

Lúc này, những chiếc quạt, robot vun thức ăn hay máy massage không còn chỉ là những chi tiết thú vị để kể lại sau chuyến đi. Chúng trở thành lời giải cho một câu hỏi chiến lược: 

Muốn có nguồn sữa chất lượng và ổn định, môi trường sống của đàn bò cần được chăm sóc như thế nào?

“ĂN CỎ” KHÔNG CHỈ LÀ CHỈ CÓ CỎ

Một bất ngờ khác xuất hiện ở khu vực thức ăn. Trước chuyến đi, câu hỏi "Bò ăn gì?" dường như quá đơn giản. Sau chuyến tham quan, câu trả lời "ăn cỏ" bỗng trở nên khá sơ sài.

Tại Green Farm Tây Ninh, mỗi khẩu phần TMR đều được xây dựng theo từng giai đoạn phát triển của bò và bê. Từ nguyên liệu, tỷ lệ phối trộn đến chất lượng thức ăn đều được theo dõi và quản lý bằng hệ thống dữ liệu để các chuyên gia dinh dưỡng có thể đánh giá, điều chỉnh khi cần.

Máy sấy cỏ do chính đội ngũ nhân viên Trang trại tự sáng chế và chạy bởi năng lượng biogas

Quy mô của bài toán này cũng lớn hơn nhiều người tưởng tượng. Mỗi năm, Trang trại ủ khoảng 60.000 tấn cây bắp làm thức ăn cho đàn bò, với những hố ủ có sức chứa lên tới 6.500 tấn.

Càng đi sâu vào quy trình, các Graduate Talent càng nhận ra những điều tưởng chừng rất đơn giản luôn là hàng loạt quyết định được tính toán kỹ lưỡng. "Ăn cỏ" không chỉ là chỉ có cỏ. Đó là một loạt bài toán mới: loại thức ăn nào phù hợp, bảo quản ra sao, phối trộn thế nào và dành cho nhóm bò nào. Đặc biệt, bất ngờ hơn khi biết đến khẩu phần ăn của các cô bò Vinamilk có đến hơn 20 loại cỏ hoa. 

Đây là 3 trong hơn 20 loại cỏ hoa và dưỡng chất từ thực đơn chăm bò của Green Farm

4±2°C: MỘT CON SỐ ĐÁNG NHỚ HƠN RẤT NHIỀU LỜI QUẢNG CÁO

Đến nhà vắt sữa, chuyến đi cuối cùng cũng chạm vào một nơi mà cả đoàn đã chờ từ đầu để xem: sữa.

Graduate Talent tham quan giàn vắt sữa tự động

Tại Green Farm Tây Ninh, bò được vắt sữa ba lần mỗi ngày bằng hệ thống tự động. Giàn vắt có quy mô hơn 200 con cho mỗi lần vắt, đồng thời nhận diện từng cá thể thông qua chip điện tử và thu nhận dữ liệu trong quá trình này.

Điều khiến nhiều Graduate Talent nhớ nhất sau khi rời khu vực này lại là một con số rất nhỏ 4±2°C. Đó là mức nhiệt mà sữa được làm lạnh và bảo quản ngay sau khi vắt, trước khi được vận chuyển bằng xe bồn chuyên dụng về Nhà máy sữa Vinamilk trong ngày.

Xe bồn tại khu vực tiếp nhận sữa của Nhà máy sữa Việt Nam

Sau một hành trình bắt đầu từ những cánh đồng, những khẩu phần ăn được tính toán kỹ lưỡng hay môi trường sống của đàn bò, con số 4±2°C khiến cả đoàn nhận ra một điều: 

Chất lượng không được tạo ra ở chỉ một vài công đoạn nào đó. Chất lượng là kết quả của hàng trăm công đoạn nhỏ được làm đúng, ngày này qua ngày khác, người này qua người khác, hệ thống này qua hệ thống khác. 

NHỮNG THỨ KHÔNG TRỞ THÀNH SỮA SẼ ĐI ĐÂU?

Với một Trang trại quy mô như vậy, câu chuyện không thể chỉ dừng ở những gì được tạo ra, mà còn phải nghĩ đến những thứ phát sinh trong quá trình vận hành. Đó cũng là lúc hành trình của một hộp sữa được nhìn rộng hơn.

Tại Green Farm Tây Ninh, khí biogas từ hệ thống xử lý được tận dụng phục vụ một số hoạt động vận hành như thanh trùng sữa hay sấy cỏ. Trang trại đồng thời đầu tư hệ thống điện mặt trời áp mái với diện tích đầu tư hơn 14.000 m² và công suất khoảng 1,7 MWp, góp phần bổ sung nguồn năng lượng cho hoạt động sản xuất.

Đến đây, hành trình mà nhiều người hình dung là một đường thẳng bỗng hiện lên như một vòng kết nối hoàn chỉnh hơn. Từ đất đến cây trồng. Từ cây trồng đến thức ăn. Từ thức ăn đến đàn bò. Từ đàn bò đến nguồn sữa. Và từ những gì phát sinh trong quá trình vận hành đến những giải pháp tiếp tục tạo ra giá trị.

Đi qua từng điểm dừng, các Graduate Talent không chỉ nhìn thấy cách một sản phẩm được làm ra, mà còn thấy cách tư duy kinh tế tuần hoàn được đưa vào vận hành, khi các nguồn lực và phụ phẩm tiếp tục được tận dụng để tạo ra giá trị.

CÁCH NHÌN VỀ MỘT HỘP SỮA ĐÃ KHÁC

Một hộp sữa vẫn nhỏ gọn và quen thuộc như thế. Chỉ có cách nhìn về nó là không còn như trước.

Sau một ngày ở Trang trại, câu hỏi “Một hộp sữa bắt đầu từ đâu?” không còn có thể trả lời chỉ bằng hai chữ “đàn bò”. Phía trước đàn bò là những cánh đồng thức ăn, là khẩu phần dinh dưỡng được tính toán cho từng giai đoạn. Phía sau đàn bò là dữ liệu theo dõi từng cá thể, là môi trường sống được kiểm soát mỗi ngày, là mức nhiệt 4 ± 2°C giữ chất lượng nguồn sữa trước khi rời Trang trại. Một hộp sữa, hóa ra, bắt đầu từ rất lâu trước khi giọt sữa đầu tiên xuất hiện.

Đi hết một vòng Green Farm Tây Ninh, các Graduate Talent không chỉ nhìn thấy cách sữa được tạo ra. Các bạn nhìn thấy cả hệ thống phía sau sản phẩm ấy: từ nông nghiệp, chăn nuôi, dinh dưỡng, công nghệ đến hàng trăm công việc khác nhau đang cùng vận hành để mọi thứ được làm đúng, mỗi ngày.

Và có lẽ đó cũng là điều một chuyến đi thực tế làm tốt hơn bất kỳ slide đào tạo nào: không đưa thêm một đáp án để ghi nhớ, mà khiến những điều tưởng như quen thuộc bỗng trở thành câu hỏi.

Sau một ngày đi ngược hành trình của hộp sữa, câu hỏi tưởng chừng rất đơn giản ấy lại có nhiều hơn một câu trả lời:

Một hộp sữa bắt đầu từ đâu?

Từ những cô bò? Từ những cánh đồng thức ăn? Hay từ cả một hệ thống thầm lặng đang vận hành phía sau để mọi thứ được làm đúng, mỗi ngày?

Một hộp sữa vẫn vậy. Chỉ có góc nhìn của chúng ta là khác đi.