MCT là gì? Lợi ích và những lưu ý khi bổ sung MCT cho trẻ
BS. Hồ Thị Nam Huế (*), BS. Nguyễn Vũ Linh (**)
Trung tâm Dinh dưỡng | Phòng khám Đa khoa An Khang (Vinamik)
Chất béo MCT (Medium-Chain Triglycerides) là một trong những dưỡng chất quý sở hữu một số tính năng đặc biệt, trong đó không chỉ giúp hấp thu nhanh mà còn hỗ trợ phục hồi, tăng cường sức khỏe tổng thể. Vậy MCT là gì và cơ chế tác động của chúng đối với cơ thể như thế nào? Hãy cùng khám phá chi tiết về MCT qua góc nhìn khoa học thực chứng.
1. MCT là gì?
Chất béo MCT (Medium-Chain Triglycerides) là triglycerides chứa các acid béo mạch trung bình (chuỗi 6–12 nguyên tử cacbon)(1). Đặc điểm nổi bật của MCT là khả năng được hấp thu nhanh nhờ quá trình chuyển hóa thuận lợi, cho phép acid béo chuỗi trung bình đi trực tiếp vào hệ tĩnh mạch cửa mà không cần “đi đường vòng xa xôi” như một số chất béo khác (1). Nhờ vậy, MCT cung cấp năng lượng nhanh chóng cho cơ thể, đồng thời cũng là nguồn “nhiên liệu” cho mô tế bào, đặc biệt là các tế bào biểu mô tuyến vú trong giai đoạn tiết sữa. (1) MCT đặc biệt hữu ích cho mẹ trong giai đoạn cho con bú, vừa góp phần đáp ứng nhu cầu năng lượng, vừa cung cấp nguyên liệu cho tổng hợp lipid sữa, hỗ trợ quá trình tiết sữa và duy trì chất lượng sữa mẹ.
Trong tự nhiên, MCT hiện hữu trong dầu dừa, dầu cọ và một phần trong sữa mẹ hay bơ động vật. Tuy nhiên, các nguồn này cũng chứa tỷ lệ đáng kể acid béo bão hòa, có thể không tốt cho sức khỏe (2) (1). Vì vậy, việc tinh chế và chắt lọc để thu được MCT thuần khiết được xem là một kỳ công trong lĩnh vực công nghệ thực phẩm. Hiện nay, MCT đã được ứng dụng rộng rãi trong nhiều sản phẩm dinh dưỡng, đặc biệt là sữa công thức và thực phẩm bổ sung trên toàn thế giới.

Việc chiết xuất MCT tinh khiết từ nguồn tự nhiên thông qua tinh chế và chắt lọc được coi là một thành tựu nổi bật của công nghệ thực phẩm.
>> Xem thêm: HMO là gì? Giải thích về hoạt chất HMO trong sữa mẹ
2. Lợi ích của chất béo MCT là gì?
Lợi ích của MCT là cung cấp năng lượng nhanh hơn so với một số chất béo khác, giúp tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa, hỗ trợ phát triển trí não và góp phần giúp trẻ phát triển thể chất. Cụ thể:
2.1. MCT có ưu thế trong việc cung cấp năng lượng nhanh:
MCT giống như loại nhiên liệu cao cấp có thể “bắt lửa” nhanh. Khi vào cơ thể, MCT được hấp thu vào gan qua tĩnh mạch cửa và nhanh chóng di chuyển vào ty thể để tạo năng lượng mà không cần qua nhiều quá trình chuyển hóa phức tạp (1) (2). Nhờ đó, trẻ có thể duy trì hoạt động năng động hơn, đặc biệt trong các hoạt động học tập và vui chơi.
2.2. MCT có thể giúp tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa, thông qua cơ chế:
- Dễ tiêu hóa và hấp thu: MCT được xem là “nguyên liệu dễ xử lý” cho hệ tiêu hóa của trẻ. Không cần muối mật “đóng gói” và lipase tụy để phân giải, MCT giúp hấp thu nhanh hơn, đặc biệt hữu ích cho trẻ có hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, rối loạn hấp thu hoặc các vấn đề liên quan đến đường ruột. (3)
- Hạn chế nguy cơ nhiễm trùng tiêu hóa: Các acid béo chuỗi trung bình (như C8, C10, C12) là thành phần tiềm năng trong hoạt tính kháng khuẩn. Nhờ cơ chế này, MCT có thể ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây hại như Salmonella, Helicobacter pylori,… góp phần giảm nguy cơ nhiễm trùng tiêu hóa. (4)(5)
2.3. MCT hỗ trợ phát triển trí não:
Sau khi được hấp thu, MCT được chuyển hóa thành các acid béo chuỗi trung bình (MCFA). Những acid béo này tham gia vào quá trình hình thành màng tế bào thần kinh và lớp myelin – vỏ bọc bảo vệ sợi thần kinh, giúp duy trì cấu trúc não bộ (6). Nhờ đó, khả năng dẫn truyền tín hiệu thần kinh cũng như chức năng thần kinh phần nào được tối ưu.
2.4. Là nguyên liệu góp phần giúp trẻ phát triển thể chất:
Bên cạnh những lợi ích dành cho não bộ, MCT còn giữ vai trò quan trọng hỗ trợ sự phát triển thể chất cho trẻ bởi chúng thúc đẩy cơ thể phát triển cơ bắp. Nghiên cứu cho thấy MCT không chỉ cung cấp năng lượng mà còn kích thích tổng hợp protein và hạn chế thoái giáng cơ bắp (7). Khi cơ thể sử dụng MCT, quá trình xây dựng tế bào và cơ bắp được tăng cường, giúp trẻ tăng trưởng tốt và tạo nền tảng vững vàng hơn cho sức khỏe tổng thể. (3)

MCT mang đến nhiều lợi ích cho trẻ, nhất là khi trẻ đang trong giai đoạn tăng trưởng.
3. Chất béo MCT thường hiện hữu ở đâu?
MCT thường hiện hữu trong sữa mẹ, thực phẩm tự nhiên và thực phẩm bổ sung. Chi tiết như sau:
- Sữa mẹ: Các acid béo chuỗi trung bình (MCFA) - thành phần cấu tạo nên MCT - là nguồn năng lượng quan trọng cho trẻ sơ sinh, chúng chiếm khoảng 15% tổng acid béo trong sữa mẹ.(1)
- Thực phẩm tự nhiên: Nguồn tự nhiên phổ biến, giàu MCT là dầu dừa và dầu cọ (2). Sữa và sản phẩm từ sữa, một phần chất béo là MCT(8)
- Thực phẩm bổ sung: dầu MCT tinh khiết (chiết xuất từ dầu dừa hoặc dầu cọ) và sữa công thức có bổ sung MCT.
4. Khi nào nên bổ sung MCT cho trẻ?
Đây là dưỡng chất hữu ích cho cơ thể. Vậy nên cần đảm bảo cung cấp mỗi ngày theo khẩu phần hợp lý, đặc biệt rất cần trong những giai đoạn khi cơ thế trẻ cần nguồn năng lượng nhanh, dễ hấp thu hoặc khi hệ tiêu hóa, miễn dịch chưa hoạt động tối ưu. Phụ huynh có thể cân nhắc bổ sung MCT cho trẻ trong các trường hợp sau:
- Trẻ có vấn đề về tiêu hóa hoặc kém hấp thu: MCT giúp cung cấp năng lượng kịp thời và hạn chế tình trạng tiêu chảy do kém hấp thu (9).
- Trẻ suy dinh dưỡng hoặc chậm tăng cân, cần tăng năng lượng: MCT được hấp thu và chuyển hóa thành năng lượng tương đối nhanh, giúp cải thiện tốc độ tăng trưởng.(3)
- Trẻ hoạt động nhiều, cần tăng cường năng lượng và sức bền: MCT tạo năng lượng tức thì, giúp trẻ duy trì thể lực tốt.
Phụ huynh có thể bổ sung MCT để tăng cường năng lượng và sức bền cho trẻ.
5. Bổ sung MCT cho trẻ như thế nào là đúng và đủ?
Để phát huy hiệu quả tối đa các lợi ích sức khỏe của MCT, cha mẹ nên bổ sung MCT một cách cân đối trong khẩu phần ăn của trẻ.
- Ưu tiên nguồn an toàn: Cách đơn giản nhất là lựa chọn nguồn thực phẩm tự nhiên giàu MCT như dầu dừa, dầu cọ,…. Đối với trẻ nhỏ nên ưu tiên bú sữa mẹ hay sữa công thức có bổ sung MCT, không nên tự ý cho trẻ dùng dầu MCT nguyên chất nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
- Liều lượng phù hợp: Cha mẹ nên bắt đầu với lượng nhỏ (ví dụ 1 muỗng cà phê dầu dừa/ngày), sau đó tăng dần để trẻ làm quen đồng thời giảm thiểu khả năng rối loạn tiêu hóa. (2)
Nếu trẻ bú mẹ hoặc dùng sữa công thức, thì sữa mẹ vốn chứa MCFAs tự nhiên. Một số loại sữa công thức đặc biệt (dành cho trẻ sinh non, nhẹ cân) được bổ sung MCT với tỷ lệ phù hợp, giúp cải thiện hấp thu chất béo và hỗ trợ tăng trưởng. (1)
- Kết hợp chế độ ăn hợp lý: Khi bổ sung MCT cho bé, nên trộn vào thức ăn hoặc đồ uống thay vì uống riêng lúc đói để dễ tiêu hóa. Có thể pha dầu dừa vào sữa, cháo hoặc món ăn khác, nhưng tránh dùng quá nhiều cùng lúc (trên 1–2 thìa canh) để hạn chế đầy hơi, rối loạn tiêu hóa. Đảm bảo khẩu phần ăn vẫn đa dạng và cân đối các nhóm chất.
*Lưu ý thận trọng: Nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi bổ sung MCT, đặc biệt là cho trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ hoặc trẻ có bệnh lý.
Phụ huynh nên ưu tiên bổ sung chất MCT trong sữa (sữa mẹ và sữa công thức).
Trên đây là những thông tin giải đáp câu hỏi “MCT là gì?”. MCT không chỉ là chất béo – đó là dưỡng chất và năng lượng “siêu tốc’ giúp trẻ tăng cường sức khỏe tổng thể. Trong bối cảnh trẻ em ngày nay phải đối mặt với nhiều thách thức như biếng ăn, kém hấp thu, vận động nhiều hoặc cần tăng cân khỏe mạnh, MCT trở thành một lựa chọn dinh dưỡng có giá trị cao, mang đến sự hỗ trợ thiết thực và bền vững.
Việc bổ sung MCT đúng cách – từ sữa công thức, sản phẩm dinh dưỡng hoặc theo hướng dẫn bác sĩ/chuyên gia dinh dưỡng, giúp trẻ có nền tảng sức khỏe tối ưu, cung cấp thêm năng lượng để học tập, vui chơi và lớn lên khỏe mạnh mỗi ngày. Để được tư vấn khẩu phần dinh dưỡng hợp lý và sản phẩm phù hợp, hãy liên hệ Trung tâm Dinh dưỡng Vinamilk để nhận hỗ trợ chuyên sâu.
(*) Specialist of of Nutrition Center - An Khang General Clinic.
(**) Manager of Nutrition Center - An Khang General Clinic.
Bài viết liên quan:
Tài liệu tham khảo:
Yuan, T., Wang, L., Jin, J., Mi, L., Pang, J., Liu, Z., ... & Wang, X. (2022). Role medium-chain fatty acids in the lipid metabolism of infants. Frontiers in Nutrition, 9, 804880. Link
Shcherbakova K, Schwarz A, Apryatin S, Karpenko M, Trofimov A. Supplementation of Regular Diet With Medium-Chain Triglycerides for Procognitive Effects: A Narrative Review. Front Nutr. 2022 Jul 15;9:934497. Link
Łoś-Rycharska E, Kieraszewicz Z, Czerwionka-Szaflarska M. Medium chain triglycerides (MCT) formulas in paediatric and allergological practice. Prz Gastroenterol. 2016;11(4):226-231. Link
Liu H, Zhou W, Cai C, Feng F, Cai H, Yang H. Biological Function of Medium-Chain Fatty Acids and Their Application in Aquatic Animals: A Review. Animals. 2025; 15(15):2294. Link
Alyami HR, Wu Y, Aljughaiman A, Li T, Almulhim A, Bliss JM, Xiao J. The Effect of Medium-Chain Triglycerides Oil on Candida albicans and Streptococcus mutans in Planktonic and Mucosal Models. Antibiotics. 2024; 13(12):1231. Link
Poitelon Y, Kopec AM, Belin S. Myelin Fat Facts: An Overview of Lipids and Fatty Acid Metabolism. Cells. 2020 Mar 27;9(4):812. Link
Watanabe, S., & Tsujino, S. (2022). Applications of medium-chain triglycerides in foods. Frontiers in Nutrition, 9, Article 802805. Link
Penhaligan J, Poppitt SD, Miles-Chan JL. The Role of Bovine and Non-Bovine Milk in Cardiometabolic Health: Should We Raise the "Baa"? Nutrients. 2022 Jan 11;14(2):290. Link
Gracey M, Burke V, Anderson CM. Medium chain triglycerides in paediatric practice. Arch Dis Child. 1970 Aug;45(242):445-52. Link
