Dấu hiệu trẻ bị chướng bụng đầy hơi và mẹo cải thiện

1. Đầy hơi, chướng bụng là gì? 

Đầy hơi là triệu chứng chủ quan, đặc trưng bởi cảm giác căng tức hoặc khó chịu trong ổ bụng, thường do sự tích tụ khí trong đường tiêu hóa. Chướng bụng là dấu hiệu khách quan, biểu hiện bằng sự tăng kích thước vòng bụng hoặc phình căng thành bụng, có thể quan sát hoặc đo lường khi khám lâm sàng. 

Chướng bụng có thể do trẻ nuốt nhiều không khí, đường tiêu hóa bị tắc nghẽn, kém hấp thu, giảm nhu động tiêu hóa, béo phì, hoặc có khối u và dịch trong ổ bụng. Tình trạng này cũng có thể liên quan đến việc trẻ chán ăn. Nếu không tìm thấy nguyên nhân thực thể hay tâm lý, chướng bụng được xem là chướng bụng chức năng. ⁽¹⁾⁽²⁾

^{>> Xem thêm: Nguyên nhân phổ biến khiến trẻ biếng ăn là gì?}

2. Dấu hiệu trẻ nhỏ bị chướng bụng đầy hơi 

Trẻ nhỏ bị đầy bụng có thể gặp nhiều triệu chứng khác nhau, trong đó các triệu chứng phổ biến là:

• Bụng trẻ có thể bị căng tròn sau khi bú khoảng 1 - 2 giờ.
• Trẻ có biểu hiện khó chịu, quấy khóc sau khi bú.
• Trẻ có dấu hiệu nôn trớ.
• Trẻ đi ngoài có phân lỏng hoặc táo bón nhiều ngày.

Mẹ cần chú ý các dấu hiệu trẻ đầy hơi để có giải pháp cải thiện phù hợp.

>> Xem thêm: Phân trẻ sơ sinh nói gì về hệ tiêu hóa?

3. Vì sao trẻ nhỏ thường dễ bị đầy bụng?  

Nguyên nhân góp phần không nhỏ khiến trẻ bị đầy hơi quấy khóc liên tục là do hệ tiêu hóa của con chưa hoàn thiện về cấu trúc và chức năng, ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa - hấp thu của trẻ.  

Ngoài ra khi trẻ nuốt, các bong bóng khí có thể bị mắc kẹt trong dạ dày, dẫn đến đầy hơi và gây khó chịu. ⁽³⁾

4. Trẻ bị đầy hơi chướng bụng phải làm sao?  

Khi xuất hiện các dấu hiệu trẻ bị chướng bụng, mẹ có thể áp dụng những biện pháp hỗ trợ như massage bụng, chườm ấm, vỗ ợ hơi cho bé, giúp trẻ xì hơi, đổi sữa cho bé,.... 

4.1 Massage bụng

Sau khi bé ăn được khoảng 30 phút, mẹ hãy dùng các ngón tay xoay nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ từ rốn ra ngoài bụng của bé yêu.  

4.2 Vỗ ợ hơi

Đây là việc làm được các bác sĩ khuyên mẹ nên làm sau khi cho bé sơ sinh bú xong để giảm triệu chứng nôn trớ, trào ngược thực quản ở các bé. Sau đây là gợi ý 3 tư thế vỗ ợ hơi mà mẹ có thể tham khảo:  

Tư thế đặt cằm bé lên vai mẹ⁽³⁾:

• Đặt bé tựa cằm lên vai mẹ, một tay mẹ đỡ phần đầu và vai bé.
• Tay còn lại mẹ nhẹ nhàng vỗ hoặc xoa lưng bé. 

Tư thế cho bé ngồi trên đùi mẹ⁽³⁾:

• Cho bé ngồi trên đùi, hướng mặt ra xa mẹ.
• Dùng lòng bàn tay đặt lên ngực bé, khẽ đỡ cằm và hàm (tránh chạm vào cổ họng bé).
• Nghiêng nhẹ người bé về phía trước, tay còn lại vỗ hoặc xoa nhẹ lưng bé để giúp bé ợ hơi. 

Tư thế cho bé nằm trên đùi mẹ⁽³⁾:

• Đặt bé nằm sấp trên đùi mẹ.
• Một tay đỡ cằm bé (không đè vào cổ họng), tay kia nhẹ nhàng vỗ hoặc xoa dọc lưng bé. 

4.3 Xì hơi

Mẹ có thể đặt bé nằm ngửa, nắm chặt phần chân gần đầu gối, đẩy chân lên phía ngực, chân còn lại đẩy xuống phía dưới. Mẹ đổi bên và lặp đi lặp lại động tác “đạp xe” này. Động tác này cũng giúp kích thích nhu động ruột, hỗ trợ bé xì hơi dễ dàng hơn và giúp giảm lượng khí giảm khí trong bụng hiệu quả. 

Giải pháp hỗ trợ giảm đầy hơi cho trẻ sơ sinh đơn giản mà mẹ có thể áp dụng là giúp bé thực hiện động tác đạp xe.

4.4 Nên cho trẻ dưới 6 tháng bú mẹ hoàn toàn

Để giảm nguy cơ đầy hơi chướng bụng ở trẻ, mẹ nên ưu tiên cho con bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời.  

Với những trẻ bú sữa công thức, nếu nghi ngờ việc xuất hiện dấu hiệu trẻ bị chướng bụng đầy hơi là do con không hợp hoặc dị ứng với các thành phần trong sữa, mẹ cần sự tư vấn bởi bác sĩ/chuyên gia dinh dưỡng về việc đổi sữa cho con. Hạn chế tự ý đổi sữa cho con quá nhiều lần vì có thể làm trầm trọng hơn vấn đề rối loạn tiêu hóa của bé. 

5. Khi nào cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ? 

Nếu trẻ đầy hơi kéo dài hoặc kèm theo các triệu chứng nghiêm trọng như nôn mửa, sốt cao, đau bụng, đi ngoài phân có máu hoặc nhầy,... mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời. Đây có thể là biểu hiện cho thấy con đang gặp vấn đề nghiêm trọng và cần được can thiệp y tế.

Nếu đã áp dụng những giải pháp hỗ trợ giảm đầy bụng cho trẻ tại nhà nhưng không có hiệu quả, mẹ hãy đưa trẻ đến gặp bác sĩ ngay.

6. Biện pháp phòng ngừa chướng bụng ở trẻ  

Chướng bụng, đầy hơi là một tình trạng phổ biến có thể khiến trẻ khó chịu và quấy khóc. Các mẹ có thể tham khảo các lời khuyên này giúp cải thiện và phòng ngừa chứng đầy hơi ở trẻ em:

• Cho trẻ bú chậm rãi, nuốt từ từ bởi khi mà trẻ bú nhanh sẽ có nguy cơ nuốt nhiều khí vào dạ dày, dẫn đến đầy hơi.
• Giữ đầu cao khi cho trẻ bú giúp trẻ dễ nuốt và giảm lượng khí nuốt vào.
• Massage bụng cho trẻ theo chiều kim đồng hồ giúp giảm căng tức và hỗ trợ khí thoát ra ngoài.
• Nếu chuẩn bị cho trẻ dùng sữa công thức, mẹ nên ưu tiên sản phẩm có chứa chất xơ HMO, chất xơ hòa tan GOS/FOS, lợi khuẩn nhóm Bifidobacterium (như BB-12™) và Lactobacillus (như LGG™) và đạm whey giàu alpha-Lactalbumin. Những thành phần có hỗ trợ nuôi dưỡng lợi khuẩn, từ đó giúp cân đối hệ vi sinh đường ruột góp phần tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa của bé, giúp hạn chế nguy cơ đầy hơi, chướng bụng cũng như các vấn đề về tiêu hóa khác.

Các dấu hiệu trẻ bị chướng bụng đầy hơi thường không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nếu được chăm sóc đúng cách. Thông qua các biện pháp phòng ngừa và chăm sóc phù hợp giúp các mẹ có thể hỗ trợ trẻ giảm đầy hơi. Tuy nhiên, cần theo dõi tình trạng của trẻ để nhanh chóng phát hiện những dấu hiệu bất thường. Sau khi phát hiện trẻ bị đầy bụng, cần đưa trẻ đi đến cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.

Nguồn tham khảo:

1. PubMed. Functional Abdominal Bloating with Distention. 19 06 2012. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3388350/ (Truy cập lần cuối 11 11 2025)
2. Hopkins Medicine. Bloating: Causes and Prevention Tips. https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/bloating-causes-and-prevention-tips (Truy cập lần cuối 11 11 2025)
3. NHS. Burping your baby. https://www.nhs.uk/best-start-in-life/baby/feeding-your-baby/breastfeeding/how-to-breastfeed/burping-your-baby/  (Truy cập lần cuối 11 11 2025)

Tham khảo sữa Optimum Gold - Dòng sữa bột trẻ em hỗ trợ tiêu hóa khỏe: