Khi trẻ bị dị ứng đạm sữa bò , con phải đối mặt với nhiều triệu chứng gây khó chịu, thậm chí ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dưỡng chất và quá trình tăng trưởng. Chính vì thế, việc nhận biết sớm dấu hiệu dị ứng đạm sữa bò ở trẻ rất quan trọng để can thiệp kịp thời, nuôi dưỡng trẻ đúng cách, nhằm đảm bảo con được cung cấp đầy đủ dưỡng chất để lớn khôn khỏe mạnh.

Trẻ bị dị ứng đạm sữa bò

Dị ứng với đạm sữa bò gây nhiều triệu chứng khó chịu cho trẻ.

1. Dị ứng đạm sữa bò là gì?

Dị ứng đạm sữa bò (CMPA hay Cow's Milk Protein Allergy) là tình trạng hệ miễn dịch phản ứng bất thường với các thành phần protein trong sữa bò. Điều này xảy ra khi trẻ tiêu thụ sữa và cả các chế phẩm từ sữa bò (phô mai, váng sữa, sữa chua,...)

>> Xem thêm: Đầy hơi, chướng bụng là gì?

2. Nguyên nhân dị ứng đạm sữa bò ở trẻ

Nguyên nhân dị ứng với đạm sữa bò xuất phát từ hệ thống miễn dịch của trẻ, khi hệ thống miễn dịch của trẻ nhận diện các thành phần protein trong sữa bò là lạ và gây hại, hệ thống này tự động sản xuất các kháng thể miễn dịch gọi là IgE làm trung hòa những protein này. Có 2 loại protein chính trong sữa bò có thể gây ra dị ứng này: 

  • Protein casein: alpha-s1-, alpha-s2-, beta- và kappa-casein.
  • Whey protein: alpha-lactalbumin và beta-lactoglobulin.

Nguyên nhân dị ứng đạm sữa bò

Nguyên nhân dị ứng đạm sữa bò xuất phát từ hệ thống miễn dịch của trẻ

3. Dấu hiệu dị ứng đạm sữa bò ở trẻ là gì?

Các dấu hiệu dị ứng với đạm sữa bò rất đa dạng và thường xuất hiện trong tuần đầu tiên sau khi sữa bò được đưa vào chế độ ăn của trẻ: 

3.1. Triệu chứng dị ứng đạm sữa bò tức thời

Biểu hiện dị ứng với đạm sữa bò có thể xuất hiện dưới dạng phát ban da hoặc các biểu hiện liên quan đến đường tiêu hóa, hô hấp. Chẳng hạn như: 

  • Khó thở.
  • Sưng môi, mặt và lưỡi.
  • Chàm trên da.
  • Da phát ban, nổi mề đay, ngứa, nổi mẩn đỏ.
  • Nôn mửa sau khi trẻ bú sữa.
  • Tiêu chảy.

3.2. Triệu chứng dị ứng đạm sữa bò muộn

Trẻ bị dị ứng đạm trong sữa bò cũng có thể gặp triệu chứng phát sinh muộn hơn như sau:  

  • Đau bụng.
  • Chàm, ngứa, mẩn đỏ.
  • Sổ mũi, ho kéo dài, thở khò khè.
  • Quấy khóc nhiều.
  • Nôn mửa, trào ngược dạ dày.
  • Táo bón.
  • Đi cầu nhiều lần, trong phân lỏng có máu.

Triệu chứng dị ứng đạm sữa bò

Dị ứng đạm sữa bò có thể làm cho trẻ trở nên quấy khóc nhiều hơn so với bình thường do khó chịu với những triệu chứng mà bệnh gây ra.

4. Trẻ dị ứng với đạm sữa bò có nguy hiểm không?

Tình trạng dị ứng đạm sữa bò ở trẻ nếu không được can thiệp có thể ảnh hưởng đến sự phát triển. Trẻ có thể tăng cân kém, sụt cân và phát triển chậm. Tình trạng này có thể gây khó chịu, khiến trẻ bú kém, quấy khóc,...

Không dừng lại ở đó, dị ứng đạm trong sữa bò cũng là một trong những loại dị ứng thực phẩm phổ biến nhưng có thể gây ra phản ứng dị ứng nghiêm trọng. Khi thấy trẻ có các biểu hiệu như khó thở, thở khò khè, sưng lưỡi, thở rít, da tím tái,… thì cần đưa trẻ đi bệnh viện ngay.  

5. Cách xử lý khi trẻ bị dị ứng đạm sữa bò

Khi trẻ có biểu hiện dị ứng với đạm sữa bò, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám. Can thiệp y tế kịp thời giúp bác sĩ chẩn đoán và xử trí đúng phác đồ, góp phần hạn chế nguy cơ xuất hiện các biến chứng nghiêm trọng như đã đề cập ở trên.

Trẻ dị ứng đạm có trong sữa bò nên được tiếp tục duy trì nuôi con bằng sữa mẹ kết hợp với chế độ ăn dặm hợp lý. Tuy nhiên, cần loại bỏ sữa bò và các sản phẩm từ sữa bò ra khỏi chế độ ăn của mẹ và bé.

Đối với trường hợp bé không bú mẹ, mẹ có thể tham khảo bác sĩ để cho bé sử dụng sữa công thức chứa đạm thủy phân. Bé sẽ dùng loại sữa này trong khoảng thời gian từ 2 - 4 tuần. Sau thời gian này, nếu triệu chứng dị ứng giảm đi, có thể thử lại sữa công thức thông thường từ đạm sữa bò. Nếu các triệu chứng dị ứng xuất hiện trở lại, tiếp tục sử dụng sữa công thức thủy phân toàn phần ít nhất từ 6 - 12 tháng.

Những bé dị ứng đạm sữa bò cũng được khuyến cáo tránh sử dụng các loại sữa động vật khác, chẳng hạn như sữa dê vì đạm sữa dê cũng có thể gây dị ứng. Các loại sữa thực vật như sữa gạo, sữa yến mạch hay sữa hạnh nhân cũng không được khuyến cáo sử dụng làm nguồn sữa chính cho trẻ dưới 5 tuổi vì không đảm bảo đủ dinh dưỡng.

Đa phần, dị ứng đạm sữa bò chỉ là tạm thời và hầu hết sẽ tự khỏi khi trẻ từ 1 đến 4 tuổi, hoặc khi hệ miễn dịch của trẻ đã hoàn thiện tương đối về mặt chức năng. Khi trẻ đủ 1 tuổi hoặc tùy thuộc vào tình trạng của trẻ, có thể xem xét sử dụng các sản phẩm dinh dưỡng chứa đạm sữa bò nguyên vẹn theo nguyên tắc từ ít đến nhiều, đồng thời theo dõi trẻ sát sao. Nếu không có bất kỳ phản ứng nào xảy ra, trẻ có thể trở lại chế độ ăn bình thường với sữa bò và các sản phẩm từ sữa.

>> Xem thêm: Có thể cho trẻ bú sữa mẹ và sữa công thức kết hợp không?

Trẻ từ đủ 1 tuổi có thể uống sữa chứa đạm sữa bò

Xem xét sử dụng sữa chứa đạm sữa bò nguyên vẹn khi trẻ đủ 1 tuổi hoặc tùy vào tình trạng của trẻ. 

Khi chọn sữa cho con, mẹ nên ưu tiên sản phẩm được lấy cảm hứng từ các dưỡng chất trong sữa mẹ. Ưu tiên hàng đầu là những sản phẩm có bộ đôi đạm quý A2 và 6 HMO giúp hỗ trợ sức khỏe hệ tiêu hóa và miễn dịch cho trẻ.

Cùng với đó là 6 loại HMO là 2’-FL, 3-FL, LNT, 3'-SL, 6'-SL, DFL kết hợp với Lactobacillus fermentum (HMP**) được phân lập từ sữa mẹ và 1 tỷ lợi khuẩn BB-12™ (trong 100 g bột) giúp IgA được tiết ra - loại kháng thể nhiều nhất trong sữa mẹ, tạo “lớp” bảo vệ bên ngoài và giúp cân đối hệ vi sinh đường ruột khỏe, hỗ trợ nâng cao sức khỏe hệ tiêu hóa.

>> Xem thêm: Gợi ý sữa có 6 HMO giúp bé phát triển khỏe mạnh

6. Cách phòng tránh dị ứng đạm sữa bò ở trẻ nhỏ

Để phòng tránh dị ứng với đạm sữa bò ở trẻ, cách hiệu quả là nuôi con bằng sữa mẹ. Sữa mẹ cung cấp đầy đủ dưỡng chất thiết yếu và giúp bảo vệ trẻ khỏi nguy cơ dị ứng thực phẩm. Ngoài ra, sữa mẹ còn chứa các thành phần hỗ trợ bảo vệ hệ tiêu hóa non nớt của trẻ trước các tác nhân lạ.

Trong trường hợp gia đình không có sự lựa chọn hoặc không thể nuôi con bằng sữa mẹ và trẻ có khả năng bị dị ứng do cơ địa, sữa cho trẻ dị ứng đạm sữa bò cha mẹ có thể lựa chọn là sữa công thức đạm thủy phân hoàn toàn.

Cách phòng tránh dị ứng đạm sữa bò ở trẻ

Nuôi con bằng sữa mẹ giúp hạn chế các nguy cơ gây dị ứng ở trẻ.

Dị ứng đạm sữa bò là một vấn đề cần được quan tâm và giải quyết đúng cách. Việc chẩn đoán sớm, loại bỏ sữa bò khỏi chế độ ăn uống và hỗ trợ tâm lý là những bước quan trọng giúp giảm triệu chứng và đảm bảo sức khỏe của trẻ. Hãy luôn tham khảo ý kiến của bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng để có những giải pháp khắc phục phù hợp nhất cho con của bạn.

Bài viết liên quan:

Nguồn tham khảo:

  1. Cow's Milk Protein Intolerance, University of Rochester Medical Center Rochester, https://www.urmc.rochester.edu/childrens-hospital/gastroenterology/conditions/cow-s-milk-protein-intolerance
  2. Emmert V, Lendvai-Emmert D, Eklics K, Prémusz V, Tóth GP. Current Practice in Pediatric Cow’s Milk Protein Allergy–Immunological Features and Beyond. International Journal of Molecular Sciences. 2023; 24(5):5025. https://doi.org/10.3390/ijms24055025
  3. Lê Mai, Dị ứng đạm sữa bò ở trẻ nhỏ dễ nhầm lẫn với các bệnh thông thường, Bệnh viện Nhi Trung ương https://benhviennhitrunguong.gov.vn/di-ung-dam-sua-bo-o-tre-nho-de-nham-lan-voi-cac-benh-thong-thuong.html
  4. Signs Your Breastfed Baby Has a Cow's Milk Allergy, University Hospitals https://www.uhhospitals.org/blog/articles/2024/09/signs-your-breastfed-baby-has-a-cows-milk-allergy
  5. Cow’s milk allergy, Department of Health, State Government of Victoria, Australia  https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/conditionsandtreatments/cows-milk-allergy
  6. Managing cows’ milk protein allergy in infants https://bpac.org.nz/2019/docs/cmpa.pdf