6 cách tăng sức đề kháng cho bé và các lưu ý nên biết

Tăng sức đề kháng cho bé là một trong những yếu tố quan trọng góp phần giúp bé phát triển khỏe mạnh và hạn chế bệnh tật. Vậy đâu là những cách tăng cường sức đề kháng cho bé? Mời cha mẹ cùng tìm hiểu trong bài viết này.

1. Tại sao cần tăng sức đề kháng cho bé?

Sức đề kháng (sức khỏe hệ miễn dịch) là “lá chắn tự nhiên” giúp cơ thể bé chống lại vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh. Theo National Cancer Institute (NCI - Viện Ung thư Quốc gia tại Hoa Kỳ), đây là cơ chế bảo vệ tự nhiên giúp cơ thể duy trì trạng thái khỏe mạnh và hạn chế nguy cơ mắc bệnh. (1)

Cụ thể, việc tăng cường sức đề kháng cho bé sẽ mang đến những lợi ích như:

• Góp phần hỗ trợ bé giảm nguy cơ mắc bệnh: Khi bé có sức đề kháng tốt, hệ miễn dịch có khả năng nhận diện và loại bỏ các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus… một cách hiệu quả, từ đó giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh viêm nhiễm như cảm lạnh, cúm hay viêm đường hô hấp… (2)
• Hỗ trợ phát triển sức khỏe tổng thể: Không chỉ giúp cơ thể chống lại bệnh tật, khi hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả, còn có thể giảm thiểu được mức độ nghiêm trọng và tái phát các bệnh nhiễm trùng (3) (16). Việc giảm nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng góp phần giúp cơ thể tăng khả năng hấp thu và chuyển hóa chất dinh dưỡng tốt hơn (17), từ đó hỗ trợ quá trình tăng trưởng và phát triển sức khỏe tổng thể của bé.
• Hỗ trợ bé nhanh hồi phục hơn sau khi bệnh: Sức đề kháng tốt sẽ giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh, từ đó hỗ trợ bé sớm hồi phục sức khỏe. (3)

>> Xem thêm: Bí quyết giúp trẻ tăng cường sức đề kháng với kháng thể IgG

Tăng cường sức đề kháng cho bé giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và tạo nền tảng cho sức khỏe lâu dài.

2. Tổng hợp 6 cách tăng sức đề kháng cho bé

Dưới đây là một số cách để góp phần tăng cường sức đề kháng cho bé mà cha mẹ có thể tham khảo như: cho bé bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục bú mẹ cho đến khi được 24 tháng tuổi (hoặc lâu hơn), xây dựng chế độ ăn uống hợp lý, cho bé ngủ đủ giấc và đúng giờ, khuyến khích bé vận động mỗi ngày…

2.1 Cho bé bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục bú mẹ đến 24 tháng tuổi hoặc lâu hơn

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, không chỉ cung cấp đầy đủ năng lượng và các dưỡng chất thiết yếu mà còn bổ sung kháng thể (như IgA), tế bào miễn dịch, HMO (Human Milk Oligosaccharide - là nhóm dưỡng chất đa dạng về cấu trúc và chức năng sinh học với hàm lượng nhiều thứ ba trong sữa mẹ)… giúp bảo vệ niêm mạc ruột, đường hô hấp và góp phần tăng cường sức khỏe hệ miễn dịch cho bé. Nhờ đó, bé bú mẹ có khả năng tăng cường đáp ứng miễn dịch, giúp cơ thể chống lại vi khuẩn, virus…, giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng như tiêu chảy, viêm đường hô hấp… (4)

>> Xem thêm: Lưu ý gì khi cho trẻ bú mẹ kết hợp sữa công thức?

2.2 Xây dựng chế độ ăn uống cân đối và hợp lý

Đường ruột được xem là “trung tâm” của hệ miễn dịch khi tập trung đến khoảng 70 - 80% tế bào miễn dịch của cơ thể. Trong đó, hệ vi sinh đường ruột đóng vai trò “huấn luyện” hệ miễn dịch nhận biết đâu là vi khuẩn có lợi, đâu là mầm bệnh cần tấn công. Nhờ đó, hệ miễn dịch của bé phát triển cân đối, giảm nguy cơ phản ứng quá mức gây dị ứng với những thứ vô hại, đồng thời sẵn sàng chống lại tác nhân gây bệnh thực sự. (14)

Vì vậy, để hỗ trợ tăng cường sức đề kháng cho bé, cha mẹ nên chú trọng chăm sóc sức khỏe đường ruột bằng cách bổ sung thực phẩm giàu chất xơ (rau xanh, trái cây…), thực phẩm lên men (sữa chua, men vi sinh…) và duy trì chế độ ăn đa dạng, cân đối và đầy đủ các nhóm chất.

Đồng thời, cha mẹ cũng nên bổ sung cho bé các thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất như ngũ cốc nguyên hạt, các loại hạt… giúp cung cấp chất chống oxy hóa và vi chất (vitamin C, D, E, kẽm…) góp phần hỗ trợ tăng cường sức khỏe hệ miễn dịch (5,6).

Ngoài ra, cha mẹ cũng nên hạn chế cho bé tiêu thụ các loại thực phẩm chế biến sẵn, nhiều đường, thức ăn chiên rán… Chế độ ăn nhiều đường, chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn có thể làm mất cân đối hệ vi sinh đường ruột, làm suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể và thúc đẩy tình trạng viêm. Về lâu dài, điều này có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động của hệ miễn dịch, tăng nguy cơ mắc bệnh ở bé (7).

Xây dựng chế độ ăn uống cân đối và đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng cũng góp phần nâng cao sức đề kháng cho bé.

2.3 Cho bé ngủ đủ giấc và đúng giờ

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố và phục hồi sức khỏe hệ miễn dịch của bé. Khi ngủ sâu, cơ thể sẽ tăng cường sản xuất các cytokine giúp điều hòa phản ứng miễn dịch và giảm nguy cơ nhiễm trùng (8). Vì vậy, cha mẹ cần đảm bảo bé ngủ đủ giấc mỗi ngày để hỗ trợ con tăng cường sức đề kháng.

Nhu cầu ngủ của bé thay đổi theo từng độ tuổi, như trẻ sơ sinh (0-3 tháng) có thời gian ngủ khoảng 14-17 giờ mỗi ngày, trẻ nhỏ (4-11 tháng) có thời gian ngủ khoảng 12-15 giờ, trẻ chập chững biết đi (1-2 tuổi) có thời gian ngủ khoảng 11-14 giờ... (15), và có thể khác nhau tùy từng bé. Để giúp con ngủ ngon và sâu giấc, cha mẹ nên xây dựng cho con thói quen ngủ lành mạnh như duy trì giờ giấc cố định và hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ (9).

2.4 Khuyến khích bé vận động mỗi ngày, tắm nắng hợp lý

Vận động thể chất thường xuyên cũng là một trong những cách hỗ trợ tăng cường sức đề kháng cho bé. Vận động thể chất phù hợp giúp bé tăng cường sức khỏe tim mạch, hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả và góp phần bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây bệnh (10). Một số hoạt động phù hợp mà cha mẹ có thể khuyến khích con tham gia như đi bộ, chạy nhảy, đạp xe, bơi lội, chơi thể thao ngoài trời… (9)

Ngoài ra, cha mẹ cũng có thể cho bé tắm nắng vào mỗi buổi sáng trước 8 giờ hoặc khoảng 4-5 giờ chiều, trong khoảng thời gian 15 - 20 phút để hỗ trợ cơ thể tổng hợp vitamin D qua da ở bé. Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa hoạt động của hệ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại vi khuẩn và virus hiệu quả hơn. 

2.5 Giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống

Việc giữ vệ sinh cá nhân như rửa tay thường xuyên, vệ sinh đồ dùng và giữ môi trường sống sạch sẽ… có thể hỗ trợ tăng cường sức đề kháng cho bé (9). Đây là biện pháp góp phần hạn chế sự xâm nhập và lây lan của vi khuẩn, virus từ môi trường. Khi cơ thể ít phải đối mặt với tác nhân gây bệnh giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn (11).

>> Xem thêm: Tổng hợp cách tiệt trùng bình sữa cho bé

2.6 Tiêm phòng theo khuyến cáo

Cho bé tiêm phòng đầy đủ và đúng lịch các loại vaccine theo chương trình tiêm chủng mở rộng của quốc gia là cách hỗ trợ tăng sức đề kháng, giúp con phòng tránh nhiều bệnh truyền nhiễm. Khi tiêm vaccine, cơ thể sẽ tạo ra kháng thể đặc hiệu, giúp nhận diện và chống lại tác nhân gây bệnh. Nhờ đó, khi bé tiếp xúc với vi khuẩn hoặc virus sau này, hệ miễn dịch có thể phản ứng nhanh và hiệu quả giúp ngăn ngừa bệnh hoặc làm giảm mức độ nặng của bệnh (9,12).

Tiêm phòng đầy đủ góp phần nâng cao sức đề kháng và bảo vệ sức khỏe của bé.

Trường hợp không thể nuôi con bằng sữa mẹ, có thể tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng để chọn sữa công thức phù hợp cho bé. Trong đó, cha mẹ nên ưu tiên lựa chọn sản phẩm từ thương hiệu uy tín, có bổ sung các thành phần hỗ trợ tăng cường sức khỏe hệ miễn dịch như HMO (Human Milk Oligosaccharides - một nhóm dưỡng chất có cấu trúc phức tạp và chức năng sinh học đa dạng), lợi khuẩn như Lactobacillus fermentum (HMP*) hoặc Bifidobacterium (BB-12™)… Những thành phần này có thể góp phần hỗ trợ cân đối hệ vi sinh đường ruột và tăng cường hoạt động của các tế bào miễn dịch, qua đó giúp bé tăng khả năng chống lại tác nhân gây bệnh.

Nhìn chung, việc giúp tăng cường sức đề kháng cho bé không phải là việc làm trong ngày một ngày hai mà cần sự kiên trì và chăm sóc đúng cách từ cha mẹ. Việc kết hợp chế độ dinh dưỡng hợp lý, sinh hoạt khoa học cùng các thói quen lành mạnh góp phần giúp bé tăng cường sức đề kháng và phát triển khỏe mạnh.

Bài viết liên quan:

• Cách giúp trẻ phòng ngừa ốm vặt hiệu quả
• Gợi ý sữa hỗ trợ tăng sức đề kháng cho bé
• Các loại thực phẩm hỗ trợ tăng sức đề kháng cho trẻ

Tài liệu tham khảo:

1. NIH. Immunity. https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms/def/immunity (đã truy cập 24/03/2026)
2. University of Utah Health. Should I Be Worried If My Child Gets Sick Too Often?. https://healthcare.utah.edu/the-scope/kids-zone/all/2023/07/should-i-be-worried-if-my-child-gets-sick-too-often (đã truy cập 24/03/2026)
3. Medlineplus. Immune System and Disorders. https://medlineplus.gov/immunesystemanddisorders.html   (đã truy cập 24/03/2026)
4. CDC. Breastfeeding Benefits Both Baby and Mom. https://www.cdc.gov/breastfeeding/features/breastfeeding-benefits.html (đã truy cập 24/03/2026)
5. PMC. Effects of Malnutrition on the Immune System and Infection and the Role of Nutritional Strategies Regarding Improvements in Children’s Health Status: A Literature Review. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10780435/ (đã truy cập 24/03/2026)
6. Canadian Digestive Health Foundation. Supporting your Child’s Immune System for Back to School. https://cdhf.ca/en/supporting-your-childs-immune-system-for-back-to-school/ (đã truy cập 24/03/2026)
7. PMC. Processed foods drive intestinal barrier permeability and microvascular diseases. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8011970/ (đã truy cập 24/03/2026)
8. PMC. The Role of Cytokines in Sleep Regulation. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2692603/ (đã truy cập 24/03/2026)
9. Harvard Health Publishing. Boosting your child's immune system.  https://www.health.harvard.edu/blog/boosting-your-childs-immune-system-202110122614 (đã truy cập 24/03/2026)
10. PMC. Physical Activity and Nutritional Influence on Immune Function: An Important Strategy to Improve Immunity and Health Status. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8531728/ (đã truy cập 24/03/2026)
11. PMC. Immune Tolerance vs. Immune Resistance: The Interaction Between Host and Pathogens in Infectious Diseases. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9001959/ (đã truy cập 24/03/2026)
12. American Society for Microbiology. Understanding Immunological Memory. https://asm.org/articles/2023/may/understanding-immunological-memory (đã truy cập 24/03/2026)
13. PMC. Review of Infant Feeding: Key Features of Breast Milk and Infant Formula. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4882692/  (đã truy cập 24/03/2026)
14. Frontiers. The Human Microbiome and Its Role in Keeping Us Healthy. https://kids.frontiersin.org/articles/10.3389/frym.2023.1322449 (đã truy cập 24/03/2026)
15. National Sleep Foundation. National Sleep Foundation Recommends New Sleep Times. https://sleephealthjournal.org/pb/assets/raw/health%20advance/journals/sleh/nsf_press_release_on_new_sleep_durations_2-2-15.pdf (đã truy cập 24/03/2026)
16. Science Direct. Immune Development in Early Life (IDEaL) longitudinal cohort study protocol: Identifying biomarkers of vaccine responsiveness, respiratory infection, and asthma. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2772829325001183 (đã truy cập 24/03/2026)
17. PubMed. Early child growth: how do nutrition and infection interact? https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21929641/ (đã truy cập 24/03/2026)