Vì sao bé đói nhưng không chịu bú mẹ? Mẹ phải làm sao?

Trong quá trình nuôi con bằng sữa mẹ, mẹ có thể gặp tình trạng bé không chịu bú. Vậy đâu là nguyên nhân gây ra tình trạng này? Bài viết dưới đây sẽ đề cập các nguyên nhân có thể làm bé không chịu bú mẹ có thể dù đang đói và gợi ý những cách cải thiện cho mẹ tham khảo. 

1. Dấu hiệu nhận biết bé đói

Mẹ có thể nhận biết các dấu hiệu bé đói như: (1)

• Bé quấy khóc, khó chịu.
• Đưa tay lên miệng hoặc mút tay.
• Quay đầu về phía vú mẹ hoặc bình sữa.
• Chu môi, chép miệng hoặc liếm môi.
• Hai bàn tay nắm chặt. 

>> Xem thêm: Dấu hiệu trẻ nhỏ bị chướng bụng đầy hơi

2. Vì sao bé không chịu bú mẹ?

Bé không chịu bú mẹ dù đang đói có thể do các nguyên nhân thường gặp như sau:

2.1 Mẹ cho bé bú chưa đúng cách

Việc bé từ chối bú mẹ dù đang đói có thể do kỹ thuật cho bú của mẹ chưa đúng, như là: 

• Bé đã quen bú bình trước đó nên khi bú mẹ vẫn ngậm theo kiểu núm vú nhân tạo (2).
• Bé không nhận đủ sữa do ngậm bắt vú chưa đúng cách.
• Bé không được mẹ bế đúng tư thế để cho bú. (3)
• Bé gặp khó khăn khi việc phối hợp các động tác bú – nuốt – thở trong một số trường hợp bất thường: sang chấn sản khoa gây đau khi bú, dính thắng lưỡi... (3), (4)

2.2 Các yếu tố tâm lý hoặc môi trường

Tình trạng bé đói nhưng không chịu bú mẹ có thể do các yếu tố tâm lý hoặc môi trường bao gồm:

• Môi trường nhiều kích thích, như âm thanh ồn ào, ánh sáng quá mạnh… làm bé mất tập trung khi bú(5).
• Thay đổi thói quen sinh hoạt hoặc lịch bú khiến bé chưa làm quen kịp, dẫn đến từ chối bú(6).
• Thời gian xa mẹ lâu hoặc thay đổi người chăm sóc có thể làm con quấy khóc và bỏ bú. 

2.3 Vấn đề liên quan đến lượng sữa và dòng sữa

Vì sao bé sơ sinh không chịu bú mẹ? Nguyên nhân có thể liên quan đến lượng và dòng sữa mẹ, cụ thể (5):

• Lượng sữa mẹ ít khiến bé bú không đủ no, làm con khó chịu và từ chối bú. Hoặc vú mẹ bị căng và cứng khiến bé khó bú. (3,7). 
• Sữa chảy quá nhanh hoặc quá mạnh làm bé khó kiểm soát, từ đó giảm hứng thú khi bú mẹ.

2.4 Biếng bú sinh lý ở bé 3-4 tháng tuổi

Ở cột mốc 3 tháng tuổi, một số bé đói nhưng không chịu bú mẹ do hiện tượng biếng bú sinh lý. Tình trạng này diễn ra chủ yếu do (8):

• Bé đã có khả năng bú hiệu quả hơn nên thời gian mỗi cữ bú ngắn lại.
• Bé bắt đầu chuẩn bị biết lật, biết trườn người mọc răng sữa… (9)  
• Bé bắt đầu phát triển nhận thức, hứng thú với môi trường xung quanh nên dễ bị phân tâm khi bú mẹ.

Tình trạng biếng bú sinh lý ở mốc 3 tháng tuổi có thể khiến bé “lơ là” việc bú mẹ hơn trước.

2.5 Thay đổi về mùi của mẹ hoặc vị sữa mẹ

Đôi khi, những thay đổi nhỏ về mùi cơ thể của mẹ hoặc hương vị sữa cũng có thể khiến bé chán bú (10):

• Nếu mẹ thay đổi xà phòng, nước hoa, kem dưỡng da dễ làm thay đổi mùi cơ thể, khiến bé giảm hứng thú khi bú mẹ. 
• Mùi vị sữa mẹ có thể bị ảnh hưởng bởi chế độ ăn uống (ví dụ như ăn nhiều tỏi) hoặc thay đổi nội tiết tố, tình trạng nhiễm trùng.

2.6 Bé có vấn đề về sức khỏe

Bé biếng bú còn có thể do các vấn đề liên quan đến sức khỏe, chẳng hạn như:

• Đau miệng: Bé mọc răng hoặc bị nấm miệng, loét miệng, tưa lưỡi…      có thể khiến con bị đau miệng khi bú. 
• Nhiễm trùng tai: Tình trạng nhiễm trùng tai làm bé đau khi bú hoặc nằm nghiêng. 
• Bị cảm, nghẹt mũi: Các vấn đề như cảm mạo hoặc nghẹt mũi thường khiến con bị khó thở khi bú (5).    
• Bệnh ở bé sơ sinh: Tình trạng đau bụng, đầy hơi… cũng có thể là nguyên nhân khiến bé biếng bú (7).

>> Xem thêm: Nguyên nhân phổ biến khiến trẻ biếng ăn là gì?

3. Bé sơ sinh không chịu bú phải làm sao?

Khi bé đói nhưng không chịu bú mẹ, mẹ có thể áp dụng một số giải pháp cải thiện bao gồm:

3.1 Tiếp tục kiên trì cho bé bú

Mẹ nên kiên trì cho con bú nhiều cữ, bất cứ khi nào con có dấu hiệu đói (như đưa tay lên miệng, quay đầu về vú mẹ/bình sữa, chu môi, chép miệng…) (1). Nếu bé tỏ ra khó chịu, mẹ tạm dừng và thử lại vào các thời điểm con dễ hợp tác hơn như khi cảm thấy buồn ngủ, mới thức dậy, sau khi tắm… (11). Việc duy trì cho bé bú đều đặn không chỉ giúp con làm quen lại với việc bú mẹ mà còn hỗ trợ kích thích nguồn sữa về ổn định hơn (3).

3.2 Điều chỉnh tư thế cho bé bú đúng cách

Tư thế cho bé bú đúng cần đảm bảo đầu, lưng và mông của con thẳng hàng, đồng thời mặt con đối diện với vú và mũi ngang với đầu vú mẹ. Khi bé ngậm bắt vú đúng, mẹ có thể nhận thấy một số dấu hiệu như (12):

• Miệng bé mở rộng, ngậm sâu vào quầng vú mẹ.
• Môi dưới của con hướng ra ngoài, cằm chạm vào bầu vú mẹ.
• Bé mút sữa chậm và sâu, cằm chuyển động theo mỗi lần mút.

Bên cạnh đó, mẹ cũng cần cho con bú trong không gian yên tĩnh, riêng tư để tránh trẻ bị xao nhãng.

Mẹ cho bé bú trong không gian riêng tư, yên tĩnh sẽ giúp con hạn chế xao nhãng.

3.3 Ôm ấp, tăng tiếp xúc da kề da với bé

Mẹ nên thường xuyên ôm ấp con. Việc tăng tiếp xúc da kề da giúp giải phóng hormone oxytocin, mang đến cảm giác thoải mái để bé dễ dàng bú mẹ hơn, đặc biệt là khi con bệnh hoặc mọc răng. (6,11)

3.4 Vắt sữa mẹ ra cho bé bú

Khi bé không chịu bú mẹ (chẳng hạn sữa mẹ chảy quá nhanh hoặc quá mạnh), mẹ có thể vắt sữa ra và cho bé ăn bằng nhiều cách khác nhau như cho ăn bằng cốc, thìa hoặc bình. 

Cần lưu ý, việc cho bú bình có thể khiến bé bị nhầm lẫn giữa núm vú mẹ và núm bình, từ đó càng dễ bỏ bú mẹ. Vì vậy, bú bình chỉ nên là giải pháp tạm thời. Trong quá trình này, mẹ cần kiên trì kết hợp tập cho bé bú mẹ trở lại để duy trì việc bú mẹ trực tiếp. 

>> Xem thêm: Lưu ý quan trọng khi bảo quản và cho bé sử dụng sữa mẹ sau khi vắt

3.5 Điều chỉnh chế độ ăn uống của mẹ để có nguồn sữa ổn định

Để hạn chế tình trạng bé đói nhưng không chịu bú mẹ do nguồn sữa không ổn định, mẹ nên xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý. Cụ thể, mẹ nên ăn 3 bữa chính và thêm 2-3 bữa phụ với đầy đủ 4 nhóm chất gồm: chất bột đường (cơm, bún, phở,...), chất đạm (thịt, cá, trứng, sữa…), chất béo (dầu thực vật, lạc, vừng…), vitamin và khoáng chất (rau củ và trái cây các loại) (13). Đồng thời, mẹ nên uống khoảng 2-2,5 lít nước ấm mỗi ngày để kích thích quá trình sản xuất sữa. (14)

Bên cạnh đó, thực đơn của mẹ cho con bú cần hạn chế các thực phẩm ảnh hưởng quá trình tiết sữa và sức khỏe của bé, chẳng hạn như đồ cay, thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống có cồn, caffein… (14)

>> Xem thêm: Bật mí chế độ dinh dưỡng cho phụ nữ sau sinh

3.6 Rà soát các yếu tố khác và tìm giải pháp phù hợp

Mẹ nên kiểm tra xem có thay đổi nước hoa, xà phòng hay không. Nếu có, mẹ cần sử dụng lại sản phẩm quen thuộc để tránh làm trẻ cảm thấy khó chịu khi bú. Trường hợp nghi ngờ sữa mẹ có vị lạ do sử dụng thuốc, mẹ có thể tham khảo ý kiến của bác sĩ để có giải pháp cải thiện phù hợp.

Khi bé cảm thấy sự quen thuộc trong mùi cơ thể, hương vị sữa của mẹ, con sẽ dễ hợp tác bú hơn.

4. Thắc mắc thường gặp

Với các băn khoăn liên quan đến tình trạng bé không chịu bú mẹ, mẹ có thể tham khảo giải đáp như sau đây:

4.1 Khi nào bé từ chối bú mẹ cần gặp bác sĩ?

Khi con biếng bú kéo dài vài ngày, nước tiểu con sẫm màu hơn bình thường hoặc mẹ lo lắng về việc con từ chối bú, mẹ nên đưa bé đi thăm khám. Bác sĩ sẽ kiểm tra tình trạng của con và đưa ra giải pháp cải thiện phù hợp. 

4.2 Bé không chịu bú mẹ có thể cho con dùng sữa công thức không?

Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất cho bé. Không chỉ an toàn, sữa mẹ còn giàu kháng thể giúp tăng cường sức đề kháng, bảo vệ bé trước nhiều bệnh lý thường gặp. Đồng thời, sữa mẹ cung cấp cho con đầy đủ năng lượng và dưỡng chất cần thiết cho những năm tháng đầu đời (15).

Tuy nhiên, trường hợp bé không chịu bú mẹ trong trường hợp bất khả kháng hay sữa mẹ không đủ hoặc vì lý do bệnh lý, mẹ có thể nhờ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng tư vấn về việc cho bé dùng sữa công thức. Nếu có thể cho bé dùng sữa công thức, mẹ nên ưu tiên sản phẩm có các ưu điểm như:

• Chứa các loại HMOs (Human Milk Oligosaccharide - một nhóm carbohydrate phức tạp và chức năng sinh học đa dạng) nuôi dưỡng lợi khuẩn phổ biến Bifidobacterium (như BB-12™) và Lactobacillus (như LGG™), góp phần giúp bé cân đối hệ vi sinh đường ruột, cải thiện sức khỏe hệ tiêu hóa.
• Bổ sung đạm Whey giàu Alpha-Lactalbumin và chất xơ hòa tan như FOS, GOS hỗ trợ bé tiêu hóa khỏe, tăng cường sức đề kháng và thúc đẩy quá trình phát triển sức khỏe tổng thể.
• Có vị thanh nhạt tự nhiên giúp bé dễ làm quen mà không bỏ bú mẹ.

Đến đây, chắc hẳn mẹ đã nắm rõ hơn về tình trạng bé đói nhưng không chịu bú mẹ do đâu và làm sao để cải thiện. Điều quan trọng là mẹ cần kiên nhẫn quan sát và tìm giải pháp phù hợp với bé. Từ đó giúp con dần làm quen lại với việc bú sữa mẹ - nguồn dưỡng chất tốt nhất cho sức khỏe và sự phát triển của bé.

Bài viết liên quan:

• Nguyên nhân phổ biến khiến trẻ không chịu uống sữa công thức
• Cách chuyển đổi sữa khoa học an toàn cho bé
• Trẻ hay ốm vặt do đâu?

Nguồn tham khảo:

1. CDC. Signs Your Child Is Hungry or Full. https://www.cdc.gov/infant-toddler-nutrition/mealtime/signs-your-child-is-hungry-or-full.html (Truy cập lần cuối 20/5/2026)
2. PMC. Breast Rejection: A Little-Appreciated Cause of Lactation Failure. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2280684/ (Truy cập lần cuối 20/5/2026)
3. PMC. Session 7: HELPING WITH A BREASTFEED - STEP 5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK153488/ (Truy cập lần cuối 20/5/2026)
4. UNICEF. Counsellor's Book. Part 2: Technical Notes. https://www.unicef.org/media/108401/file/Counsellor's%20Book%20Part%202:%20Technical%20Notes.pdf (Truy cập lần cuối 20/5/2026)
5. Breastfeeding. Why won’t my baby feed? https://www.breastfeeding.asn.au/resources/why-wont-baby-feed (Truy cập lần cuối 20/5/2026)
6. NHS. Sudden breast refusal and nursing strikes. https://cambspborochildrenshealth.nhs.uk/feeding-and-eating/breastfeeding/sudden-breast-refusal-and-nursing-strikes/ (Truy cập lần cuối 20/5/2026)
7. PubMed. Breast refusal: an analysis of frequency, onset timing, recovery status, and their interplay with breastfeeding self-efficacy and maternal depression. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39716147/ (Truy cập lần cuối 20/5/2026)
8. UNICEF. The 3-month breastfeeding crisis: What it is, and how to get through it. https://www.unicef.org/eca/stories/3-month-breastfeeding-crisis-what-it-and-how-get-through-it (Truy cập lần cuối 20/5/2026)
9. UCSF. Your Baby at 4 Months. https://www.ucsfbenioffchildrens.org/education/your-baby-at-4-months (Truy cập lần cuối 20/5/2026)
10. Breastfeeding. Unusual colours and smells of breastmilk. https://www.breastfeeding.asn.au/resources/unusual-colours-smells-breastmilk 
11. ABA. Breast refusal. https://abaprofessional.asn.au/wp-content/uploads/Breast_Refusal.pdf (Truy cập lần cuối 20/5/2026)
12. Viện Dinh dưỡng. Nuôi con bằng sữa mẹ. https://viendinhduong.vn/storage/app/uploads/public/2025/03/28/tgt5g0009ncbsm2015.pdf (Truy cập lần cuối 20/5/2026)
13. Viện Dinh dưỡng. 4 nguyên tắc dinh dưỡng cho phụ nữ sau sinh. https://viendinhduong.vn/vi/article/tin-tuc/693805337e3ec15ff6030994 (Truy cập lần cuối 20/5/2026)
14. Viện Dinh dưỡng. Sau sinh mẹ ăn gì để sữa nhanh về. https://viendinhduong.vn/vi/article/tin-tuc/sau-sinh-me-an-gi-de-sua-nhanh-ve-688f29c8580f35e1c501b262 (Truy cập lần cuối 20/5/2026)
15. WHO. Breastfeeding. https://www.who.int/health-topics/breastfeeding#tab=tab_1 (Truy cập lần cuối 20/5/2026)