6 nhóm thực phẩm giàu chất béo cho trẻ cha mẹ nên tham khảo

Chất béo là một chất dinh dưỡng thiết yếu trong chế độ ăn của trẻ nhỏ. Không chỉ cung cấp năng lượng đậm đặc, chất béo còn giúp hấp thu vitamin tan trong dầu và góp phần hỗ trợ phát triển não bộ, thị giác trong giai đoạn đầu đời. Vậy đâu là những thực phẩm chứa chất béo phù hợp cho trẻ mà cha mẹ dễ dàng tìm thấy? Mời cha mẹ cùng tìm hiểu trong bài viết sau. 

1. Vai trò của chất béo và nhu cầu chất béo khuyến nghị ở trẻ nhỏ

Chất béo (lipid) là một thành phần thiết yếu của bữa ăn, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp năng lượng và hỗ trợ hấp thu các vitamin tan trong dầu (1). Dưới đây là chi tiết lợi ích của chất béo đối với trẻ mà phụ huynh có thể tham khảo: 

• Bổ sung năng lượng: Chất béo là nguồn cung cấp năng lượng đậm đặc bởi 1g chất béo cung cấp đến 9kcal, cao gấp đôi so với chất đạm (protein) hay chất bột đường (carbohydrate). Việc tiêu thụ quá ít chất béo khả năng cao gây ra tình trạng thiếu hụt năng lượng, suy dinh dưỡng, chậm tăng trưởng và có thể ảnh hưởng đến phát triển thần kinh của trẻ, từ đó có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất của trẻ (1, 2).
• Giúp hấp thu các vitamin tan trong chất béo: Chất béo đóng vai trò là dung môi hòa tan, góp phần giúp cơ thể hấp thu các vitamin A, D, E, K tốt hơn. Khi thiếu chất béo, cơ thể có thể gặp khó khăn trong việc hấp thu các loại vitamin này, từ đó dẫn đến các bệnh lý liên quan đến thiếu hụt vitamin (1, 2, 3). Chẳng hạn, việc thiếu hụt vitamin A có thể gây khô mắt và rối loạn thị giác, trong trường hợp nặng có thể dẫn đến tổn thương thị lực (5).
• Tham gia cấu tạo tế bào và hệ thần kinh: Chất béo chiếm tỷ lệ cao trong cấu trúc não, trong đó các acid béo không no chuỗi dài như DHA và ARA là thành phần thiết yếu cần cho sự phát triển màng tế bào thần kinh và võng mạc. Không chỉ dừng lại ở việc xây dựng cấu trúc, chất béo còn hỗ trợ thúc đẩy quá trình tạo lớp bao myelin giúp dẫn truyền thần kinh hiệu quả hơn. Vì thế, việc cung cấp chất béo góp phần hoàn thiện chức năng nhận thức, khả năng ngôn ngữ và thị giác của trẻ nhỏ (1, 4).

>> Xem thêm: Chất béo MCT là gì? Lợi ích và cách bổ sung

Chất béo còn góp phần cải thiện cảm quan của thực phẩm, giúp món ăn thêm thơm ngon và hấp dẫn.

Chất béo bao gồm: chất béo không bão hòa (MUFA, PUFA), Omega-3 (DHA, EPA), chất béo bão hòa (mỡ động vật) và chất béo chuyển hóa (trans - fat).

Ở trẻ bú mẹ hoàn toàn, khoảng 40 – 60 % tổng năng lượng khẩu phần đến từ chất béo trong sữa mẹ, nên khi trẻ bắt đầu ăn bổ sung, nhất là khi trẻ cai sữa cần hết sức chú ý ngăn ngừa tình trạng giảm lượng chất béo đột ngột do được bú mẹ ít hơn hoặc không còn được bú sữa mẹ nữa. Với trẻ vừa bú mẹ vừa ăn bổ sung, để đảm bảo chất béo đạt tỷ lệ như khuyến nghị, lượng chất béo trong thức ăn bổ sung cũng phải đảm bảo theo từng nhóm tuổi (1): 

2. Gợi ý 6 loại thực phẩm giàu chất béo nên bổ sung cho trẻ

Đối với trẻ dưới 2 tuổi, chất béo vẫn là thành phần quan trọng để bảo đảm đậm độ năng lượng của khẩu phần. Khi trẻ lớn hơn cha mẹ nên chú ý nhiều hơn đến chất lượng chất béo, ưu tiên các nguồn chất béo không bão hòa và hạn chế thực phẩm giàu chất béo bão hòa hoặc chất béo chuyển hóa. Dưới đây gợi ý những thực phẩm giàu chất béo phù hợp, nên ưu tiên mà cha mẹ có thể tham khảo và bổ sung vào thực đơn của trẻ. 

2.1 Dầu thực vật và mỡ động vật

Trong 100g các loại dầu thực vật như dầu bông, cám gạo, đậu tương, lạc, mè, ngô, oliu... chứa khoảng 100g chất béo, mỡ lợn nước chứa 99,6g chất béo,… (6). Mẹ có thể dùng dầu thực vật và mỡ động vật để xào rau, trộn vào bột, cháo, súp, cơm… cho trẻ ăn.

2.2 Cá và thực phẩm thủy sản giàu chất béo tốt

Trong 100g cá thu (tùy loại) cung cấp khoảng 1,4 - 3,3g chất béo tốt DHA (Docosahexaenoic acid - acid béo không no chuỗi dài thuộc nhóm Omega-3) trong 100g mực tươi cung cấp khoảng 0,3 – 0,35g chất béo tốt DHA… Với cá và thực phẩm thủy sản giàu chất béo tốt, mẹ có thể nấu canh, hấp, xào… để trẻ dễ thưởng thức. Tuy nhiên, cha mẹ cần theo dõi phản ứng dị ứng khi cho trẻ ăn thủy hải sản lần đầu.

2.3 Các loại hạt 

Trong 100g vừng chứa khoảng 46,40g chất béo, hạt điều chứa 46,30g chất béo, lạc (đậu phộng) chứa khoảng 44,50g chất béo… (6) Với trẻ nhỏ, nên rang chín, xay nhuyễn hoặc làm bơ hạt (bơ lạc, bơ mè) để trộn cháo, bánh hoặc sinh tố, tránh cho trẻ ăn nguyên hạt dễ gây hóc. Tuy nhiên, cha mẹ cần theo dõi phản ứng dị ứng khi cho trẻ ăn hạt lần đầu, đặc biệt với đậu phộng. 

Các loại hạt là nhóm thực phẩm giàu chất béo cho trẻ mà cha mẹ không nên bỏ qua.

2.4 Lòng đỏ trứng 

Trong 100g lòng đỏ trứng vịt chứa 32,30 g chất béo, lòng đỏ trứng gà chứa khoảng 29,80g chất béo… (6). Cha mẹ nên luộc hoặc hấp chín trứng, không nên cho trẻ ăn sống hoặc trứng chưa chín kỹ.

2.5 Sữa và các chế phẩm từ sữa

Hiện nay, nhiều sản phẩm sữa bột/chế phẩm từ sữa được bổ sung chất béo. Các sản phẩm sữa công thức dành cho trẻ nhỏ cũng được bổ sung chất béo với hàm lượng cân đối, đi kèm với nhiều thành phần cần thiết hỗ trợ cho sự tăng trưởng của trẻ.

2.6 Các loại thịt giàu chất béo

Trong 100g thịt lợn mỡ có khoảng 37,30g chất béo, thịt bồ câu ra ràng (chim bồ câu non khoảng 10 ngày tuổi) chứa khoảng 30,00g chất béo, thịt vịt chứa khoảng 21,80g chất béo… (6) Đây là nguồn cung cấp năng lượng và protein. Nên chế biến dạng luộc, hấp, nấu cháo hoặc súp cho trẻ; hạn chế chiên rán nhiều dầu mỡ để tránh khó tiêu.

>> Xem thêm: Gợi ý các thực phẩm giàu kẽm cho trẻ

3. Bổ sung thực phẩm giàu chất béo cho trẻ cha mẹ cần lưu ý gì?

Khi bổ sung thực phẩm chứa chất béo cho trẻ, cha mẹ cần lưu ý (1,2):

• Ưu tiên cho trẻ bú sữa mẹ: Cha mẹ nên ưu tiên cho trẻ bú mẹ 6 tháng đầu đến và tiếp tục đến 2 tuổi hoặc lâu hơn vì sữa mẹ có hàm lượng chất béo phù hợp với nhu cầu của trẻ, giàu DHA – acid béo quan trọng cho phát triển não và thị giác.
• Bổ sung cân đối chất béo động vật và chất béo thực vật: Do cơ thể trẻ đang phát triển nhanh, rất cần acid arachidonic, một acid béo không no có nhiều trong mỡ động vật, do đó tỷ lệ chất béo từ động vật trong khẩu phần ăn của trẻ nên >50 %.
• Lưu ý khi chế biến thực phẩm giàu chất béo cho trẻ: Tránh đun dầu mỡ ở nhiệt độ quá cao hoặc tái sử dụng dầu chiên nhiều lần vì có thể tạo ra các chất không tốt (aldehyde, trans - fat) cho sức khỏe.

4. Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là những câu hỏi thường gặp về thức ăn có chất béo và giải đáp dành cho mẹ:

4.1 Những thực phẩm giàu chất béo nào nên hạn chế trong khẩu phần ăn của trẻ?

Trong chế độ dinh dưỡng cho trẻ, cha mẹ cần đặc biệt hạn chế các nhóm thực phẩm chứa hàm lượng cao chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa (trans - fat). Các loại thức ăn nhanh như khoai tây chiên, gà rán, các loại bánh snack công nghiệp hay đồ ăn đóng hộp không chỉ gây khó tiêu mà còn làm tăng nguy cơ béo phì và các bệnh tim mạch sớm (7). 

4.2 Trẻ vừa bú mẹ vừa ăn bổ sung thì nhu cầu chất béo như thế nào?

Dù trẻ vẫn đang được bú mẹ, nhu cầu chất béo trong khẩu phần ăn bổ sung vẫn phải đảm bảo nghiêm ngặt theo khuyến nghị để bù đắp khoảng trống năng lượng khi được bú mẹ ít hơn hoặc không còn được bú sữa mẹ nữa. Cụ thể, trẻ từ 6 tháng đến 2 tuổi cần lượng chất béo chiếm từ 30 - 40 % tổng năng lượng ăn vào mỗi ngày (1, 2). Do đó, trong mỗi bát bột hoặc cháo của trẻ, cha mẹ vẫn cần chủ động thêm các loại dầu ăn hoặc mỡ động vật với liều lượng hợp lý (trẻ 6 - 8 tháng tuổi: 2 - 3ml dầu mỡ, trẻ 9 - 11 tháng tuổi: 2 - 4ml dầu mỡ, trẻ 12 - 18 tháng tuổi: 3 - 5ml dầu mỡ và trẻ 19 - 23 tháng tuổi: 3 - 5ml dầu mỡ (3). 

Cha mẹ nên cho 0,5 - 1 muỗng dầu/ mỡ vào bột/ cháo ăn dặm của trẻ.

Việc hiểu rõ vai trò và nhu cầu của chất béo là cơ sở quan trọng để xây dựng một chế độ dinh dưỡng cân đối cho trẻ nhỏ. Việc lựa chọn đúng các loại thực phẩm giàu chất béo cho trẻ, kết hợp với liều lượng phù hợp theo từng độ tuổi, sẽ hỗ trợ cho quá trình phát triển trí não và thể chất của con.

Bài viết liên quan:

• Bật mí các loại thực phẩm giàu canxi cho trẻ
• Vai trò của DHA và lượng DHA khuyến nghị cho trẻ

Tài liệu tham khảo:

1. Bộ Y tế. Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam, phiên bản 2026 (Truy cập lần cuối 16 04 2026)
2. Viện Dinh dưỡng. Chất béo với sức khỏe con người. https://viendinhduong.vn/vi/article/tin-tuc/chat-beo-voi-suc-khoe-con-nguoi-67e7c890c862b932c34afd86 (Truy cập lần cuối 16 04 2026)
3. Bộ Y tế. Hướng dẫn ăn bổ sung cho trẻ em từ 6 tháng tuổi đến 23 tháng tuổi được ban hành kèm theo Quyết định số 318/QĐ-BYT. https://viendinhduong.vn/storage/app/uploads/public/2026/03/03/quyet_dinh_hd_an_bo_sung.pdf   (Truy cập lần cuối 16 04 2026)  
4. ScienceDirect. The Role of Dietary Fat in Child Nutrition and Development: Summary of an ASNS Workshop. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S002231662302388X (Truy cập lần cuối 16 04 2026)
5. Viện Dinh dưỡng. Phòng chống thiếu vitamin A cho trẻ. https://viendinhduong.vn/vi/professional-activities/pho-bien-kien-thuc-dinh-duong/phong-chong-thieu-vitamin-a-cho-tre-67e7e300d932331be114a0a1 (Truy cập lần cuối 16 04 2026)
6. Bộ Y tế. Bang thanh phan Thuc pham VN (2017) 2.pdf (Truy cập lần cuối 16 04 2026)
7. Viện Dinh dưỡng. Những thực phẩm trẻ mầm non nên ăn và nên hạn chế. https://viendinhduong.vn/vi/article/tin-tuc/nhung-thuc-pham-tre-mam-non-nen-an-va-nen-han-che-68a841e43368fbe6d60da152 (Truy cập lần cuối 16 04 2026)