Hướng dẫn cách cho bé ăn dặm cha mẹ có thể tham khảo

Giai đoạn ăn dặm (ăn bổ sung) là một mốc phát triển quan trọng, đánh dấu thời điểm bé bắt đầu làm quen với thế giới thực phẩm ngoài sữa mẹ nhằm đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng ngày càng tăng của bé. Tuy nhiên, không ít mẹ còn gặp khó khăn trong việc lựa chọn thời điểm và phương pháp ăn dặm phù hợp theo từng giai đoạn phát triển của bé. Bài viết sau sẽ cung cấp các hướng dẫn cho bé ăn dặm đúng cách mà mẹ có thể tham khảo và áp dụng. 

1. Độ tuổi nào thích hợp bắt đầu cho bé ăn dặm?

Tổ chức Y tế Thế giới và tài liệu “Hướng dẫn ăn bổ sung cho trẻ em từ 6 tháng tuổi đến 23 tháng tuổi” được ban hành kèm theo Quyết định số 318/QĐ-BYT 30/01/2026 của Bộ trưởng Bộ Y tế khuyến nghị, thời điểm phù hợp để bắt đầu cho bé ăn dặm là khi tròn 6 tháng tuổi (180 ngày tuổi). Nguyên nhân là vì ở giai đoạn này, nhu cầu năng lượng và các chất dinh dưỡng của bé đã tăng lên và vượt quá khả năng đáp ứng của sữa mẹ. Bên cạnh đó cần đa dạng thực phẩm cho khẩu phần, cũng như tập cho bé quen dần thực phẩm mới và dần hình thành thói quen ăn uống tốt cho bé. Tuy nhiên, mẹ nên tiếp tục cho bé bú sữa mẹ đến 24 tháng tuổi hoặc duy trì lâu hơn nếu có thể, đồng thời ăn bổ sung phù hợp theo độ tuổi của bé. (1, 2, 3)

>> Xem thêm: Trẻ mới bắt đầu ăn dặm ăn được những gì?

Bé tròn 6 tháng tuổi là giai đoạn để bắt đầu cho con tập ăn dặm. 

Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia Việt Nam, bé tròn 6 tháng tuổi sẵn sàng ăn dặm thường có các dấu hiệu sau:(1) 

• Bé biết giữ đầu vững khi ngồi.
• Bé có thể tự ngồi vững mà không cần hỗ trợ.
• Bé đưa tay ra cầm nắm thức ăn hoặc đưa tay, đồ chơi vào miệng.
• Bé tỏ ra quan tâm khi thấy người lớn ăn.
• Bé mở miệng và giảm phản xạ đẩy lưỡi khi được đút bằng thìa.

2. Các nguyên tắc cho bé ăn dặm đúng cách

Khi bé tròn 6 tháng tuổi, mẹ có thể tham khảo cách cho bé ăn dặm với các nguyên tắc sau: 

2.1 Ăn dặm từ ít đến nhiều, từ loãng đến đặc và từ mịn đến thô và ngày càng đa dạng

Trong giai đoạn đầu, mẹ cần cho bé làm quen với thức ăn dặm theo lộ trình: từ lượng ít đến lượng nhiều, từ kết cấu loãng đến đặc và từ mịn đến thô để phù hợp với sự hoàn thiện của hệ tiêu hóa và kỹ năng nhai nuốt. Bên cạnh đó, mẹ cũng nên cho bé tiếp tục làm quen với đa dạng thực phẩm và cách chế biến khác nhau.

2.2 Đảm bảo đủ số bữa, lượng ăn và đậm độ năng lượng

Tần suất và lượng thức ăn dặm cần được điều chỉnh tăng dần theo lứa tuổi để đáp ứng nhu cầu năng lượng của bé (khoảng 650 Kcal/ngày ở bé 6 - 8 tháng tuổi; 700 Kcal/ngày ở bé 9 - 11 tháng tuổi và 1.000 Kcal/ngày ở bé 12 - 24 tháng tuổi, đã bao gồm năng lượng từ sữa mẹ / sữa công thức). Tần suất ăn dặm của bé như sau: 

• Bé từ 6 - 8 tháng tuổi: Khoảng 1 - 2 bữa ăn/ngày.
• Bé từ 9 - 11 tháng tuổi: Khoảng 3 bữa ăn/ngày, có thể thêm 1 bữa phụ.
• Bé từ 12 - 23 tháng tuổi: Khoảng 3 bữa ăn/ngày, có thể thêm 2 bữa phụ.

Do dạ dày của bé còn nhỏ, mỗi bữa ăn cần có đậm độ năng lượng cao, tránh thức ăn chế biến quá loãng. (4)

>> Xem thêm: Thực đơn ăn dặm cho bé 8 tháng tuổi

2.3 Đảm bảo đa dạng thực phẩm, ưu tiên thực phẩm tươi, giàu dinh dưỡng

Thực đơn ăn dặm cần đa dạng và đầy đủ 4 nhóm thực phẩm thiết yếu: chất bột đường (bột ngũ cốc, chế biến tùy theo độ tuổi của bé), chất đạm (ưu tiên đạm động vật như thịt, cá, trứng, sữa…), chất béo (dầu thực vật, mỡ cá) và vitamin - khoáng chất (rau củ quả màu xanh, đỏ, vàng) và các loại rau củ có độ nhớt cao như mồng tơi, đậu bắp, rau đay… để cung cấp chất xơ hòa tan, góp phần tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa. Nên ưu tiên sử dụng thực phẩm tươi sống, chế biến tại nhà thay vì đồ đóng hộp. (1, 4)

Bên cạnh việc tự chế biến món ăn dặm cho bé, bố mẹ có thể tham khảo các sản phẩm bột ăn dặm Ridielac với công thức dinh dưỡng cân đối, cung cấp đầy đủ 4 nhóm chất từ các nguyên liệu tự nhiên. Sản phẩm có đa dạng hương vị cùng nhiều lựa chọn kết hợp giữa các vị mặn và ngọt giúp bố mẹ dễ dàng đổi món và cho bé làm quen với nhiều hương vị khác nhau.

Bột ăn dặm với đa dạng mùi vị mặn ngọt giúp bé dễ làm quen trong giai đoạn đầu đời

Ngoài ra, Ridielac còn có sản phẩm Sữa chua sấy với công nghệ sấy thăng hoa, giúp bé có thêm lựa chọn về một bữa xế dinh dưỡng. Được làm từ sữa tươi nguyên chất lên men tự nhiên, ứng dụng công nghệ sấy thăng hoa giúp giữ hương vị và dinh dưỡng của sữa chua. Mỗi hộp Sữa Chua Sấy Thăng Hoa Ridielac cung cấp men sống, chất xơ và canxi với kết cấu dễ tan, kích thước vừa tay, giúp bé tập ăn vui miệng, nhâm nhi mọi lúc.

Sữa chua sấy thăng hoa Ridielac kết cấu dễ tan, tiện lợi, phù hợp cho bé tập ăn

2.4 Đảm bảo an toàn thực phẩm và vệ sinh

Mẹ cần đặc biệt lưu ý rửa tay sạch bằng xà phòng trước khi chế biến thức ăn và trước khi cho bé ăn. Đồng thời, toàn bộ dụng cụ nấu nướng, bát đũa phải được đảm bảo sạch sẽ; thực phẩm cần được lựa chọn, chuẩn bị và bảo quản đúng quy trình an toàn thực phẩm để phòng ngừa các bệnh nhiễm khuẩn và tiêu chảy cho bé. (1)

Mẹ cần rửa sạch tay trước khi chế biến thức ăn cho bé.

2.5 Tránh thêm muối vào đồ ăn của bé

Hệ thống thận của bé nhũ nhi rất non nớt, không thể tải quá 1g muối/ngày, trong khi lượng Natri (muối) tự nhiên có trong sữa và thực phẩm đã đủ đáp ứng nhu cầu của cơ thể bé. Vì vậy, cách cho bé ăn dặm đúng là không thêm mắm, muối vào đồ ăn của bé dưới 1 tuổi. Với bé trên 1 tuổi, nếu có thêm mắm muối vào thức ăn dặm thì phải hạn chế tối đa, đảm bảo khẩu vị nhạt hơn nhiều so với khi chế biến đồ ăn cho người lớn. (4)

2.6 Tránh thêm đường vào thức ăn/nước uống của bé

Mẹ không nên thêm đường vào thức ăn và nước uống của bé. Điều này không chỉ tạo ra năng lượng dư thừa và gây sâu răng mà còn sớm hình thành sở thích ăn ngọt cho bé, dẫn đến những thói quen ăn uống không lành mạnh ở bé. (1)

>> Xem thêm: Lưu ý quan trọng khi nêm gia vị cho bé ăn dặm

2.7 Tiếp tục cho bé bú mẹ

Ăn dặm là quá trình bổ sung năng lượng và dưỡng chất khi sữa mẹ không còn đáp ứng đủ hoàn toàn nhu cầu tăng trưởng, nhưng sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng lý tưởng cho bé. Do đó, cần tiếp tục duy trì cho bé bú mẹ song song với các bữa ăn dặm để bé nhận được đầy đủ các kháng thể và dưỡng chất cần thiết cho đến khi bé được 2 tuổi hoặc lâu hơn. (4)

Trường hợp vì lý do y khoa, lý do nào đó hoặc sữa mẹ ít... mà bé không thể tiếp tục bú mẹ, mẹ nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn giải pháp phù hợp.

Mẹ có thể chọn sản phẩm có bổ sung HMOs (Human Milk Oligosaccharides - một nhóm dưỡng chất đa dạng về cấu trúc và chức năng sinh học có trong sữa mẹ) giúp hỗ trợ cân đối hệ vi sinh đường ruột, nuôi dưỡng lợi khuẩn như Bifidobacterium (BB-12™) và Lactobacillus (LGG™). Kết hợp với đạm whey giàu alpha-lactalbumin và chất xơ hòa tan như FOS, GOS, inulin… hỗ trợ bé dễ tiêu hóa, giảm táo bón và nâng cao hiệu quả hấp thu dưỡng chất.

2.8 Cung cấp nước trong chế độ ăn bổ sung của bé

Với bé từ 6 - 23 tháng tuổi, lượng nước cần bổ sung hàng ngày như sau:

• Bé 6 -  8 tháng tuổi: Số lượng nước cần uống khoảng từ 50-100 ml/ngày.
• Bé 9 - 11 tháng tuổi: Số lượng nước cần uống khoảng từ 120 - 180 ml/ngày, chia thành từng lần uống nhỏ (sau bữa ăn), chưa tính nước trong sữa mẹ và thức ăn.
• Bé 12 - 23 tháng tuổi: Số lượng nước cần uống khoảng từ 250-350 ml/ngày, chia thành từng lần uống nhỏ (sau bữa ăn), chưa tính nước trong sữa mẹ và thức ăn.

Trong những ngày thời tiết nóng, nhu cầu nước của bé sẽ tăng lên. Vì vậy, nên cho bé uống nước thành nhiều lần trong ngày để duy trì đủ nước cho cơ thể, hỗ trợ tốt các quá trình trao đổi chất và chuyển hóa. (4)

3. Một số sai lầm cần tránh trong quá trình cho bé ăn dặm

Bên cạnh nắm rõ cách cho bé ăn dặm, cha mẹ cũng cần chú ý tránh những sai lầm sau: (1)

• Chỉ chú trọng số lượng, bỏ qua chất lượng khẩu phần: Nhiều cha mẹ quan tâm bé ăn nhiều hay ít mà quên giá trị dinh dưỡng, không đảm bảo đa dạng thực phẩm và cân đối dinh dưỡng. Điều này có thể dẫn đến tình trạng thừa năng lượng nhưng thiếu vi chất (đặc biệt là sắt, kẽm, vitamin A), ảnh hưởng đến tăng trưởng và phát triển của bé.
• Ép bé ăn khi không có nhu cầu: Bắt bé ăn khi không muốn dễ gây sợ ăn, căng thẳng trong bữa ăn và làm rối loạn cảm giác đói – no tự nhiên của bé.
• Không duy trì thời gian ăn cố định: Ăn uống thất thường làm bé khó hình thành cảm giác đói đúng giờ, dễ dẫn đến biếng ăn hoặc ăn uống không kiểm soát.
• Vừa ăn vừa xem tivi, điện thoại: Thói quen này khiến bé mất tập trung, không cảm nhận được mùi vị thức ăn và dễ hình thành lệ thuộc vào thiết bị khi ăn.
• Thiếu kiên nhẫn khi “giới thiệu” món ăn mới cho bé: bé cần được thử một món mới nhiều lần (khoảng 8 - 15 lần) để làm quen. Nếu bỏ cuộc quá sớm, bé sẽ dễ kén ăn và thiếu đa dạng thực phẩm.
• …

Trong quá trình tập cho bé ăn dặm, mẹ nên kiên nhẫn khi “giới thiệu” món ăn mới cho con.

Hiểu và áp dụng đúng cách cho bé ăn dặm sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển tối ưu về tầm vóc và trí não cho bé trong tương lai. Mẹ nên kiên nhẫn, linh hoạt và luôn lắng nghe nhu cầu của bé để mỗi bữa ăn không chỉ là lúc bổ sung dinh dưỡng mà còn là khoảng thời gian vui vẻ, gắn kết giữa bé và gia đình.

Bài viết liên quan:

• Nguyên tắc xây dựng thực đơn ăn dặm kiểu truyền thống cho trẻ
• Bé mấy tháng ăn được tôm, cua, cá?
• Lợi ích khi cho trẻ tập ăn dặm với hoa quả

Tài liệu tham khảo:

1. Bộ Y tế. Hướng dẫn ăn bổ sung cho trẻ em từ 6 tháng tuổi đến 23 tháng tuổi. https://viendinhduong.vn/storage/app/uploads/public/2026/03/03/quyet_dinh_hd_an_bo_sung.pdf (Truy cập lần cuối 28/04/2026)
2. WHO. Infant and young child feeding. https://www.who.int/en/news-room/fact-sheets/detail/infant-and-young-child-feeding (Truy cập lần cuối 28/04/2026)
3. Viện Dinh dưỡng. Ăn dặm cho bé: Hiểu đúng để chọn cách phù hợp nhất. https://viendinhduong.vn/vi/article/tin-tuc/6937f0bc844252e735012564 (Truy cập lần cuối 28/04/2026)
4. Bs. Nguyễn Vũ Linh – Trưởng Trung tâm Dinh dưỡng VINAMILK.10 NỀN TẢNG Y HỌC THỰC CHỨNG CHO TRẺ ĂN DẶM.docx (Truy cập lần cuối 28/04/2026)
5. Healthy Children. Starting Solid Foods. https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/feeding-nutrition/Pages/Starting-Solid-Foods.aspx (Truy cập lần cuối 28/04/2026)