Ăn dặm kiểu truyền thống là gì? Cách cho trẻ ăn dặm kiểu truyền thống

Ăn dặm kiểu truyền thống là lựa chọn của nhiều mẹ vì cách thực hiện đơn giản, dễ áp dụng và phù hợp với khả năng tiêu hóa và hấp thu của trẻ . Vậy ăn dặm kiểu truyền thống là gì và thực đơn như thế nào mới đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ  ở giai đoạn này? Mời mẹ cùng tìm hiểu rõ hơn trong bài viết sau đây!

Tìm hiểu rõ hơn về cách ăn dặm kiểu truyền thống và lợi ích ngay sau đây.

1. Ăn dặm kiểu truyền thống là gì? Lợi ích của phương pháp này

Ăn dặm kiểu truyền thống là một trong các phương pháp ăn dặm đã tồn tại từ lâu đời và được sử dụng rộng rãi trong việc nuôi con nhỏ. Phương pháp này cho phép cha mẹ chủ động kiểm soát quá trình ăn uống của trẻ bằng cách dùng thìa đút thức ăn trực tiếp. Trong những tháng đầu mới bắt đầu ăn dặm, thực phẩm ( bột/cháo, thịt, rau củ,...) thường được xay nhuyễn hoặc làm mịn hỗn hợp các thành phần của món ăn sẵn cho trẻ.

Phương pháp ăn dặm kiểu truyền thống thường được áp dụng khi trẻ đạt đủ độ tuổi để bắt đầu bổ sung các loại thực phẩm khác ngoài sữa mẹ hoặc sữa công thức. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và các chuyên gia dinh dưỡng, nên bắt đầu tập ăn dặm khi trẻ tròn 6 tháng tuổi (180 ngày)(1).

>> Xem thêm: Thực đơn ăn dặm cân đối dưỡng chất cho trẻ 6 tháng

Lợi ích của phương pháp ăn dặm kiểu truyền thống cho trẻ là:

• Cung cấp cho trẻ đầy đủ năng lượng và cân đối 4 nhóm dưỡng chất cần thiết bao gồm đạm, bột đường, chất béo, vitamin và khoáng chất.
• Tuân thủ nguyên tắc ăn dặm từ loãng đến đặc, từ ít đến nhiều, từ món đơn giản đến món đa dạng thực phẩm giúp trẻ hình thành thói quen ăn uống tốt, tránh biếng ăn và phù hợp hệ tiêu hóa.
• Giúp trẻ phát triển kỹ năng nhai và nuốt thức ăn một cách tự nhiên.
• Thức ăn được xay nhuyễn giúp trẻ dễ hấp thu, làm quen dần với thực phẩm mới.
• Cách chế biến cũng đơn giản, nhanh gọn, phù hợp với mẹ bận rộn.

Ăn dặm kiểu truyền thống giúp trẻ tiếp cận với đa dạng loại thực phẩm từ sớm.

2. Dưỡng chất cần có trong thực đơn ăn dặm kiểu truyền thống

Việc ăn dặm đóng vai trò quan trọng trong việc góp phần cung cấp đầy đủ năng lượng và dưỡng chất cho trẻ, giúp trẻ phát triển cả về thể chất và trí não. Khi lên kế hoạch cho thực đơn ăn dặm kiểu truyền thống cho trẻ 6-7 tháng tuổi, cần đảm bảo đầy đủ những chất dinh dưỡng sau đây(2):

• Nhóm cung cấp chất bột đường: Bao gồm gạo, ngô, khoai, sắn... cần được chế biến với độ thô phù hợp cho trẻ.
• Nhóm cung cấp chất đạm: Bao gồm các loại thịt, cá và hải sản, trứng, sữa cùng các chế phẩm từ sữa, và các loại đậu, đỗ.
• Nhóm cung cấp chất béo: Bao gồm dầu ăn, mỡ, lạc, vừng và các loại hạt khác.
• Nhóm rau và trái cây: Bao gồm các loại rau lá, rau củ và trái cây. Mẹ nên ưu tiên chọn các loại rau lá màu xanh thẫm hoặc củ quả có màu vàng, đỏ…

>> Xem thêm: Gợi ý thực đơn ăn dặm cho trẻ 7 tháng tuổi

Cha mẹ cần đảm bảo xây dựng chế độ ăn của trẻ đầy đủ và cân đối các nhóm chất.

3. Nguyên tắc xây dựng thực đơn ăn dặm kiểu truyền thống cho trẻ

Bên cạnh đảm bảo bổ sung đủ dưỡng chất cho con, khi xây dựng thực đơn ăn dặm kiểu truyền thống cho trẻ, mẹ cũng nên lưu ý thêm một số nguyên tắc sau(2):

• Số lượng và chất lượng bữa ăn: Người chăm sóc cần cung cấp thức ăn với tần suất, số lượng và độ đặc phù hợp theo từng lứa tuổi. Vì dạ dày của trẻ còn nhỏ, khẩu phần ăn phải có đậm độ năng lượng cao, tránh các loại thức ăn quá loãng hoặc “nghèo” dinh dưỡng.
• Đa dạng thực phẩm: Bữa ăn bổ sung của trẻ phải bao gồm đầy đủ các nhóm thực phẩm để đáp ứng nhu cầu về năng lượng và cung cấp đủ các dưỡng chất thiết yếu, hỗ trợ trẻ tăng trưởng và phát triển trí não, góp phần tối ưu hóa sức khỏe tổng thể.
• Lựa chọn thực phẩm lành mạnh: Gia đình nên ưu tiên sử dụng thực phẩm tươivà được nấu tại nhà. Người chăm sóc cần hạn chế hoặc không cho trẻ sử dụng các loại thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống có đường, thực phẩm nhiều muối hoặc chất béo không lành mạnh.
• Xây dựng môi trường ăn uống thoải mái: Người chăm sóc cần quan sát và đáp ứng các tín hiệu đói hoặc no của trẻ. Gia đình nên khuyến khích trẻ ăn một cách tích cực, tuyệt đối không ép buộc hoặc gây căng thẳng trong bữa ăn.
• An toàn và vệ sinh thực phẩm: Thức ăn của trẻ phải được chuẩn bị, chế biến và bảo quản đảm bảo vệ sinh. Người chăm sóc cần rửa tay sạch và sử dụng dụng cụ ăn uống sạch sẽ để phòng ngừa các bệnh nhiễm khuẩn cho trẻ.
• Sử dụng thực phẩm tăng cường vi chất: Trong trường hợp khẩu phần ăn hàng ngày không đáp ứng đủ nhu cầu (như ở các vùng khó khăn), trẻ có thể được sử dụng thêm thực phẩm tăng cường vi chất theo hướng dẫn của cán bộ chuyên môn.
• Theo dõi tăng trưởng: Người chăm sóc cần kiểm tra cân nặng và chiều dài của trẻ hàng tháng để kịp thời phát hiện các dấu hiệu tăng trưởng bất thường và điều chỉnh chế độ ăn cho phù hợp.

Mẹ nên đảm bảo thức ăn cho trẻ ăn dặm được xay nhuyễn, giúp trẻ dễ nuốt, dễ tiêu hóa và làm quen dần với thực phẩm mới.

4. Gợi ý thực đơn ăn dặm kiểu truyền thống cho bé 6-8 tháng tuổi

Theo tài liệu “Hướng dẫn ăn bổ sung cho trẻ từ 6 đến 23 tháng tuổi” ban hành kèm theo Quyết định số 318/QĐ-BYT ngày 30/01/2026 của Bộ Y tế, trẻ từ 6-8 tháng tuổi nên bắt đầu ăn bổ sung với lượng nhỏ, khoảng 2-3 thìa nhỏ mỗi bữa, sau đó tăng dần theo khả năng ăn của trẻ lên khoảng ½ bát con (tương đương 100-120ml mỗi bữa). Thức ăn cần được chế biến mềm, mịn, dễ nuốt như bột/cháo xay hoặc nghiền nhuyễn, đồng thời vẫn tiếp tục cho trẻ bú mẹ đầy đủ(2).

Ba mẹ có thể chế biến các món bột ăn dặm đảm bảo đúng - đủ - đều - đa dạng hương vị cho bé tập ăn, Ngoài ra, ba mẹ cũng có thể dùng bột ăn dặm Ridielac được nghiên cứu với công thức cân đối dinh dưỡng, đáp ứng đủ 4 nhóm cho giai đoạn đầu đời của bé.

Dưới đây là một số gợi ý thực đơn phù hợp cho trẻ trong độ tuổi này:

Lưu ý: Theo tài liệu “Hướng dẫn ăn bổ sung cho trẻ từ 6 đến 23 tháng tuổi” ban hành kèm theo Quyết định số 318/QĐ-BYT của Bộ Y tế, sau 6 tháng, khi trẻ bước sang 7-8 tháng tuổi, thức ăn của trẻ sẽ tăng dần đậm độ năng lượng cũng như số lượng các nhóm thực phẩm: Ngũ cốc: 10-15g/bữa; Thịt/cá: 10g/bữa; Rau củ: 10g/bữa…

5. Các món ăn dặm để bổ sung vào thực đơn cho trẻ

Dưới đây là một số món ăn dặm thơm ngon, dễ chế biến mà mẹ có thể bổ sung vào thực đơn ăn dặm kiểu truyền thống cho trẻ 6 tháng tuổi trở lên giúp con ăn ngon miệng, hấp thu dinh dưỡng tốt và phát triển khỏe mạnh.

5.1 Bột thịt heo rau cải

Bột thịt heo rau cải là món ăn dặm dinh dưỡng cho trẻ, kết hợp tinh bột từ bột gạo, protein từ thịt heo, vitamin và chất xơ từ rau cải, cùng một ít chất béo từ mỡ heo. Cụ thể, protein góp phần giúp trẻ phát triển cơ bắp, tinh bột góp phần cung cấp năng lượng cho hoạt động hàng ngày, còn chất xơ hỗ trợ tiêu hóa của trẻ.

Nguyên liệu:

• Bột gạo: 2 thìa cà phê
• Thịt heo xay nhuyễn: 1 - 2 thìa cà phê
• Rau cải giã nhỏ: 1 thìa cà phê
• Mỡ heo nước: 1 thìa cà phê

Cách nấu:

• Mẹ hòa bột gạo với nước, nấu đến khi nhừ mịn.
• Sau đó mẹ rửa sạch thịt heo và xay nhuyễn, rau cải rửa sạch và giã nhỏ.
• Khi bột đã chín nhừ, mẹ cho thịt heo và rau cải vào cháo, khuấy đều và đun sôi nhẹ. Cuối cùng, mẹ tắt bếp, thêm mỡ heo để tăng hương vị và chất béo tốt cho trẻ, múc bột ra chén đút cho trẻ ăn.

Bột thịt heo rau cải mềm mịn, dễ tiêu lại còn giàu dinh dưỡng phù hợp cho trẻ ăn dặm.

5.2 Súp khoai tây sữa

Khoai tây là nguồn góp phần cung cấp tinh bột, kali và vitamin C dồi dào, hỗ trợ trẻ phát triển cơ bắp và tăng sức đề kháng. Kết hợp với sữa tươi giàu canxi, món súp không chỉ thơm béo mà còn hỗ trợ phát triển xương và răng khỏe mạnh cho trẻ.

Nguyên liệu:

• Sữa mẹ hoặc sữa công thức: 60ml
• Khoai tây: 1/2 củ (khoảng 100g/ 1 củ khoai tây nhỏ)
• Nước: 100-120ml (1/2 bát con 250ml)

Cách nấu:

• Mẹ gọt vỏ của khoai tây, rửa sạch và bổ nhỏ thành các miếng nhỏ hơn. Mẹ có thể luộc hoặc hấp khoai tây cho đến khi chín mềm.
• Sau đó, mẹ lấy khoai tây nghiền mịn rồi trộn với sữa. Tiếp theo, xay nhuyễn hoặc lọc qua rây để lấy một hỗn hợp sữa khoai tây loãng, mềm mịn.

>> Xem thêm: Bổ sung canxi và vitamin D cho trẻ như thế nào?

Súp khoai tây sữa là món ăn thơm ngon bổ dưỡng phù hợp cho trẻ ăn dặm.

5.3 Bột đậu xanh và bí đỏ

Đậu xanh góp phần cung cấp protein thực vật, chất xơ và khoáng chất như sắt, hỗ trợ trẻ phát triển cơ bắp, hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường hệ miễn dịch. Bí đỏ giàu beta‑carotene (tiền vitamin A), vitamin C và các khoáng chất cần thiết, góp phần tăng cường sức khỏe miễn dịch cho trẻ. 

Nguyên liệu:

• Bột gạo: 2 thìa cà phê
• Bột đậu xanh: 2 thìa cà phê
• Bí đỏ nghiền nát: khoảng bằng 2-3 ngón tay
• Mỡ (dầu ăn dặm): 1 thìa cà phê
• Nước: 100-120ml (1/2 bát con 250ml)

Cách nấu:

• Mẹ cho bột gạo, bột đậu xanh và nước vào nồi, khuấy đều và nấu đến khi bột nhừ mịn.
• Tiếp theo mẹ cho bí đỏ nghiền vào nồi khác, khuấy đều, đun thêm vài phút để bí chín hoàn toàn.
• Khi bột đã chín nhừ, mẹ cho bí đỏ vào, khuấy đều rồi tắt bếp. Mẹ thêm mỡ hoặc dầu ăn dặm, khuấy đều rồi múc bột ra chén và đút cho trẻ thưởng thức.

Ngoài việc tự chế biến món ăn dặm cho bé, bố mẹ cũng có thể tham khảo các sản phẩm bột ăn dặm trên thị trường hiện nay như Ridielac. Sản phẩm được nghiên cứu với công thức dinh dưỡng cân đối và phù hợp theo từng giai đoạn phát triển.

6. Một số lưu ý khác khi bắt đầu cho trẻ ăn dặm kiểu truyền thống

Bên cạnh việc chuẩn bị thực đơn phù hợp, mẹ cũng nên ghi nhớ một số lưu ý dưới đây để quá trình ăn dặm kiểu truyền thống của trẻ diễn ra an toàn, hiệu quả và tạo nền tảng tốt cho thói quen ăn uống sau này(2):

• Trẻ bắt đầu ăn bổ sung cần được cung cấp thêm nước sạch đun sôi để nguội (khoảng 50-100ml/ngày cho trẻ 6-8 tháng).
• Tránh thêm đường hoặc nêm mặn vào thức ăn của trẻ dưới 1 tuổi để bảo vệ thận và tránh thói quen ăn uống không lành mạnh.
• Không cho trẻ ăn thực phẩm cứng, tròn, trơn như các loại hạt, nho, cà rốt sống...
• Cho trẻ ăn ở nơi an toàn, thoải mái; tránh vừa ăn vừa xem tivi hay điện thoại để trẻ tập trung cảm nhận hương vị thức ăn.
• Cần kiên nhẫn giới thiệu món mới từ 8-15 lần để trẻ làm quen, không nên bỏ cuộc sớm khi trẻ từ chối ngay lần đầu.
• Trong trường hợp khẩu phần ăn không đủ dinh dưỡng, gia đình có thể dùng thêm thực phẩm tăng cường vi chất cho trẻ theo hướng dẫn của cán bộ y tế.

Song song với chế độ ăn bổ sung cân đối, mẹ vẫn đảm bảo cho trẻ bú/ uống đủ sữa theo nhu cầu.

*Lời khuyên: Với những trẻ đang uống sữa công thức, mẹ nên ưu tiên chọn sản phẩm chứa các dưỡng chất hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường miễn dịch như chất xơ HMOs, đạm Whey giàu alpha-Lactalbumin và lợi khuẩn BB-12™. Bên cạnh đó, mẹ cũng nên cân nhắc chọn sữa có chứa vitamin D và canxi để giúp trẻ phát triển hệ xương và răng khỏe mạnh.

Ăn dặm kiểu truyền thống là bước quan trọng giúp trẻ bổ sung năng lượng và vi chất dinh dưỡng, làm quen với thực phẩm khác ngoài sữa, phát triển khẩu vị và hình thành kỹ năng ăn uống tự nhiên. Hy vọng những thực đơn gợi ý và hướng dẫn trong bài viết trên sẽ giúp cha mẹ dễ dàng xây dựng thực đơn ăn dặm đầy đủ và cân đối dinh dưỡng, hỗ trợ con yêu phát triển khỏe mạnh.

Bài viết liên quan:

• Trẻ mấy tháng ăn được thịt? Những lưu ý mẹ cần biết
• Trẻ mới bắt đầu ăn dặm ăn được những gì?
• Thực đơn ăn dặm cho bé 8 tháng tuổi

Tài liệu tham khảo:

1. World Health Organization (WHO). Infant and young child feeding
2. Hướng dẫn ăn bổ sung cho trẻ từ 6 đến 23 tháng tuổi ban hành kèm theo Quyết định số 318/QĐ-BYT ngày 30/01/2026 của Bộ Y tế