Treatment, care,
and prevention disease
Bệnh nhân tai biến mạch máu não thường rất dễ bị liệt nửa người và có đến 2/ 3 bệnh nhân không thể tự hoạt động bình thường sau 6 tháng. Do đó, việc tập luyện phục hồi chức năng cho các bệnh nhân đóng vai trò quan trọng trong quá trình chữa trị và khắc phục biến chứng. Quá trình tập luyện phải diễn ra xuyên suốt từ lúc còn ở bệnh viện và duy trì tiếp tục kể cả khi biến chứng đã được khắc phục. Bài viết dưới đây sẽ giới thiệu một số bài tập giúp bệnh nhân phục hồi chức năng sau đột quỵ.
+ Kỹ năng sử dụng một tay
Từ tuần thứ 2 – thứ 6 sau khi đột quỵ, bệnh nhân tổn thương nhẹ hoặc trung bình có thể thực tập dùng một tay để thực hiện các công việc hằng ngày như mặc quần áo, đi vệ sinh, tắm rửa. Việc tập luyện phải được thực hiện càng sớm càng tốt, ngay khi bệnh nhân có thể tự di chuyển tay dù chỉ một ít vì nếu tay không di chuyển được trong vòng 6 tuần đầu, cơ hội hồi phục hầu như rất thấp. Vì vậy, thời gian này, bệnh nhân cần tập 3 – 6 giờ/ ngày các động tác như co duỗi cơ, duỗi và gấp tay.
+ Tập nói
Khoảng 20% bệnh nhân tai biến mạch máu não bị mất tiếng nói. Trong 3 tháng đầu tiên, bệnh nhân cần được điều trị và tập luyện để khôi phục. Người nhà bệnh nhân hãy khuyến khích họ tập nói những câu từ đơn giản như đếm số, bảng chữ cái, đọc ngày tháng, sau đó tăng độ khó lên bằng cách mô tả đồ vật xung quanh hoặc tập đọc đoạn văn từ ngắn đến dài dần. Để tăng khả năng hồi phục, bệnh nhân cần luyện nói khoảng 40 – 100 giờ trong vòng 3 tháng đầu.
Bệnh nhân cần tập nói những điều đơn giản trong vòng 3 tháng đầu để tăng khả năng hồi phục
+ Bài tập đứng và đi bộ
Các bệnh nhân bị tai biến mạch máu não đều mong muốn có thể tự đi bộ. Để thực hiện được việc này, bệnh nhân cần tập luyện từng bước như tập co chân khi còn ở viện, tập đứng, sau đó tập đi bộ. Để phục hồi các khả năng vận động và chức năng ở vị thế đứng, người nhà có thể hỗ trợ bệnh nhân thực hành 5 tư thế sau:
Bệnh nhân tai biến cần tập đi bộ ít nhất mỗi ngày 15 phút
Những lưu ý khi tập luyện cho người bị tai biến
Tùy vào tình trạng và mức độ liệt của bệnh nhân mà kết quả phục hồi sẽ khác nhau. Những bệnh nhân bị liệt nửa người thì nên tập những động tác hỗ trợ như tự chuyển từ giường sang xe lăn hoặc các kỹ năng dùng một tay.
Bệnh nhân có thể tập luyện ở nhà mà không cần phải vào bệnh viện hay các trung tâm phục hồi vì chìa khóa thành công nằm ở ý chí, tinh thần, cường độ và tần suất thực hiện chủ động của bệnh nhân. Bệnh nhân tai biến mạch máu não tập luyện ít nhất 16 giờ/ tuần có kết quả hồi phục tốt hơn những bệnh nhân chỉ tập vài giờ/ tuần.
Để bệnh nhân tai biến mạch máu não phục hồi nhanh chóng, trong quá trình chăm sóc bệnh nhân, người nhà cũng cần chú trọng đến vấn đề dinh dưỡng, không để người bệnh dùng thức ăn lên men, chế biến sẵn hay gây kích thích như gia vị cay nóng, trà, cà phê. Thức ăn của bệnh nhân cần giảm muối, chế biến lỏng, mềm và dễ tiêu hóa. Dù ăn uống khó khăn, nhưng bệnh nhân tai biến vẫn cần được bổ sung đủ năng lượng và dưỡng chất đầy đủ nên người nhà có thể cho bệnh nhân dùng các sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt, nên chọn các sản phẩm có chứa dưỡng chất Glucoraphanin – chiết xuất tự nhiên từ mầm Bông cải xanh có tác dụng thúc đẩy và duy trì các phản ứng chống oxi hóa, giúp đào thải độc tố trong cơ thể, từ đó giúp tăng sức đề kháng, giảm mệt mỏi, ăn ngủ ngon.
Hy vọng bài viết trên có thể giúp bệnh nhân tai biến và người nhà có thêm thông tin bổ ích cho quá trình tập luyện phục hồi sức khỏe hiệu quả.
BS Nguyễn Thị Ngọc Thanh
Trung tâm dinh dưỡng Vinamilk
HOTLINE
1900 545 425