Dấu hiệu táo bón ở trẻ và cách chăm sóc cho mẹ tham khảo

Dấu hiệu táo bón ở trẻ là gì và làm sao để chăm sóc con phù hợp? Mời mẹ cùng tìm hiểu về vấn đề này qua bài viết sau đây để giúp con đi ngoài dễ dàng, hỗ trợ trẻ phát triển khỏe mạnh.

1. Dấu hiệu táo bón ở trẻ

Theo Viện Dinh Dưỡng, táo bón là khi trẻ đi ngoài ít hơn 3 lần/tuần. Ngoài ra, con có thể gặp tình trạng đau khi đi tiêu, phân rắn, khô to bất thường hoặc thành nhiều cục cứng nhỏ. (2)

>> Xem thêm: Dấu hiệu bé bị đầy hơi, chướng bụng

2. Các nguyên nhân có thể gây táo bón ở trẻ

Trẻ bị táo bón có thể do một số nguyên nhân thường gặp như sau:

2.1 Chế độ ăn của trẻ thiếu chất xơ tiêu hóa

Chất xơ là thành phần có trong nguồn thực phẩm từ thực vật, đóng vai trò hỗ trợ tạo khối phân và kích thích nhu động ruột. Vì thế, nếu chế độ ăn của trẻ thiếu chất xơ, có nguy cơ khiến con sẽ bị táo bón (4,5).

2.2 Trẻ uống ít nước

Nước cũng đóng vai trò giúp phân di chuyển qua lòng ruột dễ dàng. Do đó, trẻ uống ít nước dễ dẫn đến táo bón (2).

2.3 Trẻ có thói quen nhịn đi vệ sinh

Một số trẻ có thói quen nhịn đi ngoài vì mải chơi hoặc ngại gọi mẹ đưa ra nhà vệ sinh. Đây cũng có thể là nguyên nhân khiến con bị táo bón nếu thường xuyên xảy ra thói quen này (2).

2.4 Môi trường thay đổi

Việc thay đổi môi trường như bắt đầu đi mẫu giáo, đến những nhà vệ sinh không quen thuộc khi đi du lịch, có thể khiến trẻ không quen, bị căng thẳng, lo lắng. Từ đó ảnh hưởng đến chức năng ruột và khiếncon đi tiêu khó khăn (2).

Khi bắt đầu đi mẫu giáo, trẻ dễ bị táo bón do căng thẳng tinh thần (2).

2.5 Trẻ trong quá trình dùng thuốc

Việc sử dụng một số loại thuốc (như kháng sinh, thuốc ho chứa codein, hay các chế phẩm bổ sung sắt, canxi,…) có thể gây tác dụng phụ là táo bón (3).

2.6 Trẻ gặp vấn đề về sức khỏe

Nguyên nhân gây táo bón ở trẻ có thể là do bệnh toàn thân như còi xương, suy dinh dưỡng, thiếu máu. Ngoài ra, trẻ khó đi ngoài cũng có thể liên quan đến một số bệnh ngoại khoa, tiêu hóa như phình to đại tràng, hẹp ruột, hẹp hậu môn… (3)

>> Xem thêm: Cách phòng tránh ốm vặt ở trẻ hiệu quả

3. Trẻ bị táo bón lâu ngày có thể dẫn đến hậu quả gì?

Trẻ bị táo bón kéo dài, không cải thiện có thể dẫn đến các biến chứng như (6):

• Bệnh trĩ.
• Nứt hậu môn.
• Đại tiện không tự chủ.

4. Gợi ý cách hỗ trợ cải thiện và hạn chế tình trạng táo bón ở trẻ

Khi thấy các dấu hiệu táo bón ở trẻ, mẹ nên áp dụng các biện pháp cải thiện và hạn chế như sau:

4.1 Bổ sung thực phẩm chứa chất xơ trong bữa ăn của trẻ

Để giúp trẻ nhận đủ lượng chất xơ khuyến nghị mỗi ngày, phụ huynh có thể:

• Tăng cường rau xanh và trái cây (hoa quả) được chế biến phù hợp với độ tuổi: Trong thực đơn của trẻ nên ưu tiên các loại thực phẩm giàu cả chất xơ hòa tan và không hòa tan như rau cải, bông cải, mồng tơi, chuối, táo, lê, đu đủ…
• Ưu tiên lựa chọn các loại ngũ cốc nguyên cám: Bổ sung yến mạch, gạo lứt cùng các loại đậu và hạt dinh dưỡng được chế biến phù hợp với khả năng nhai nuốt của trẻ.
• Hạn chế các nhóm thực phẩm không tốt cho sức khỏe hệ tiêu hóa: Chế độ ăn uống của trẻ nên hạn chế cho trẻ tiêu thụ đồ ăn nhanh, thức ăn nhiều dầu mỡ, các loại bánh kẹo chứa nhiều đường tinh luyện...Phụ huynh có thể nhờ bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng tư vấn thực đơn cân đối dinh dưỡng, phù hợp với thể trạng và độ tuổi của trẻ.

>> Xem thêm: Gợi ý các loại trái cây hỗ trợ giảm táo bón cho trẻ

Chế độ ăn uống giàu chất xơ giúp tạo khối phân, hỗ trợ trẻ đi ngoài dễ dàng hơn.

4.2 Xây dựng chế độ ăn đầy đủ, cân đối, phù hợp với độ tuổi

Trẻ tròn 6 tháng tuổi (180 ngày tuổi) bắt đầu phát triển các kỹ năng vận động miệng (như điều chỉnh lưỡi, bắt đầu nhai) và hệ tiêu hóa tương đối hoàn thiện để tiêu hóa một số thức ăn khác ngoài sữa (7). Trong giai đoạn đầu, mẹ cần cho trẻ ăn từ ít đến nhiều, từ loãng đến đặc, từ mịn đến thô, từ ngọt đến mặn và từ nguồn thực phẩm thực vật đến động vật (8). 

Đồng thời, thực đơn của trẻ cần đảm bảo đủ 4 nhóm thực phẩm bao gồm chất bột đường (các loại hạt, ngũ cốc nguyên hạt), chất đạm (thịt, cá, trứng, sữa…), chất béo (ưu tiên dầu mỡ từ cá và dầu thực vật), vitamin và khoáng chất (rau quả xanh, đỏ, vàng…) (7,8).

>> Xem thêm: Lưu ý quan trọng khi lập thực đơn ăn dặm cho bé 6 tháng

4.3 Cho trẻ uống đủ nước

Mẹ nên cho con uống đủ nước giúp phân di chuyển qua lòng ruột dễ dàng hơn. Lượng nước uống hàng ngày tùy thuộc vào cân nặng và tuổi của trẻ. Với trẻ dưới 6 tháng tuổi, mẹ chỉ cần cho trẻ bú sữa theo nhu cầu để đáp ứng đủ lượng nước cần thiết cho con. Với trẻ 6-8 tháng cần uống khoảng 50-100 ml/ngày, trẻ 9-11 tháng cần uống khoảng 120-180ml/ngày, trẻ 12-23 tháng cần khoảng 250-350 ml/ngày; chưa tính nước trong sữa mẹ và các loại thức ăn.

4.4 Tạo thói quen đi ngoài cho trẻ

Mẹ nên cho trẻ tập ngồi bô ít nhất 10 phút/ngày vào khung giờ cố định, nhằm hỗ trợ con hình thành thói quen đi tiêu đều đặn, góp phần giảm táo bón (2).

4.5 Khuyến khích trẻ vận động thể chất

Mẹ nên khuyến khích con chạy nhảy, tham gia hoạt động thể thao phù hợp với độ tuổi như đạp xe, chạy bộ... Vận động thể chất thường xuyên hỗ trợ tăng cường hoạt động cơ thành bụng và cơ vòng hậu môn, giúp trẻ đi ngoài dễ dàng hơn (3).

4.6 Massage bụng cho trẻ

Nếu thấy dấu hiệu táo bón ở trẻ, mẹ có thể xoa bụng cho con theo khung đại tràng từ phải qua trái từ 3-4 lần mỗi ngày vào khoảng cách giữa 2 bữa ăn. Việc này cũng có tác dụng góp phần hỗ trợ tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa, cải thiện tình trạng táo bón ở trẻ (3).

4.7 Cho trẻ dùng sữa công thức phù hợp

Mẹ có thể tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để chọn được sữa công thức phù hợp với thể trạng của con. Các sản phẩm sữa công thức của Vinamilk “ghi điểm” với công thức khoa học bổ sung các dưỡng chất thiết yếu giúp trẻ tiêu hóa khỏe, góp phần hạn chế các vấn đề tiêu hóa thường gặp. Điển hình như:

• Sữa bột Trẻ em Optimum Gold hỗ trợ tiêu hóa: Sản phẩm bổ sung 6 HMOs (chất xơ tiêu hóa từ sữa mẹ), cùng 2 tỷ lợi khuẩn BB-12™ và LGG™ và đạm whey giàu alpha-Lactalbumin hỗ trợ tiêu hóa, giúp trẻ hấp thu tốt và tăng cân khỏe mạnh. Bên cạnh đó, sản phẩm còn bổ sung DHA, Cholin, Taurin, Lutein hỗ trợ phát triển nhận thức, tăng cường khả năng ghi nhớ và cải thiện kỹ năng giao tiếp. Cùng với Canxi, Photpho, Vitamin D3, K2 hỗ trợ xương chắc khỏe và phát triển chiều cao.

Sữa bột trẻ em Optimum Gold góp phần giúp trẻ tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa, phát triển thể chất thuận lợi.

• Sữa mát chuẩn Nhật YokoGold dễ tiêu, hạn chế táo bón cho bé êm bụng, êm giấc: Sữa có chứa chất xơ hòa tan GOS nhập khẩu từ Nhật Bản, FOS cùng probiotics BB-12™ giúp tăng lợi khuẩn đường ruột. Đặc biệt, sữa có HMO, là dưỡng chất có trong sữa mẹ, giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn, tăng cường cho hệ tiêu hóa và miễn dịch của trẻ., Vitamin A, D, C, Kẽm, Selen, Nucleotide hỗ trợ nâng cao sức khỏe hệ tiêu hóa, tăng sức đề kháng cho trẻ; góp phần bổ sung các khoáng chất cần thiết hỗ trợ phát triển trí não và phát triển xương, chiều cao.

Sữa YokoGold với bộ 3 chất xơ HMO, GOS Nhật Bản, FOS và 9 tỷ lợi khuẩn giúp tiêu hóa khỏe, hạn chế táo bón.

5. Khi nào trẻ bị táo bón cần gặp bác sĩ?

Nếu thấy một trong các dấu hiệu táo bón không cải thiện sau 2-3 tuần, chướng bụng, sốt cao, nôn trớ, đại tiện ra máu, sụt cân…, mẹ nên đưa con đi thăm khám tại cơ sở y tế. Tùy vào tình trạng cụ thể, bác sĩ sẽ có giải pháp cải thiện phù hợp (2).

Bài viết trên đã giúp mẹ nắm rõ hơn về các dấu hiệu táo bón ở trẻ và cách cải thiện phù hợp. Quan trọng là mẹ nên theo dõi tình trạng đi ngoài của con thường xuyên để sớm nhận ra những biểu hiện bất thường. Từ đó có thể điều chỉnh chế độ chăm sóc hợp lý, giúp con phát triển khỏe mạnh.

Bài viết liên quan:

• Vì sao bé đói nhưng không chịu bú mẹ?
• Trẻ táo bón nên ăn gì, kiêng gì?
• Đặc điểm phân của trẻ khi bị táo bón

Nguồn tham khảo:

1. NCBI. Constipation in children and young people: diagnosis and management. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554924/ (đã truy cập 16/4/2026)
2. Viện Dinh dưỡng. Xử lý chứng táo bón ở trẻ. https://viendinhduong.vn/vi/article/tin-tuc/xu-ly-chung-tao-bon-o-tre-67e7e2ced932331be114a03f. (đã truy cập 16/4/2026)
3. Viện dinh dưỡng. Chăm sóc trẻ táo bón. https://viendinhduong.vn/storage/app/uploads/public/2025/03/28/trvdd0027cs_tre_tao_bon0000.pdf (đã truy cập 16/4/2026)
4. Viện dinh dưỡng. Vai trò của chất xơ với sức khỏe. https://viendinhduong.vn/vi/article/tin-tuc/vai-tro-cua-chat-xo-voi-suc-khoe-67e7c93ac862b932c34afe52 (đã truy cập 16/4/2026)
5. PMC. Dietary Fibers in Healthy Children and in Pediatric Gastrointestinal Disorders: A Practical Guide. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10180776/ (đã truy cập 16/4/2026)
6. NIH. Constipation. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK513291/ (đã truy cập 16/4/2026)
7. 10 Nền tảng y học thực chứng cho trẻ ăn dặm
8. Bộ Y Tế. Hướng dẫn ăn bổ sung cho trẻ em từ 6 tháng tuổi đến 23 tháng. https://viendinhduong.vn/storage/app/uploads/public/2026/03/03/quyet_dinh_hd_an_bo_sung.pdf (đã truy cập 16/4/2026)
9. Unicef. Baby constipation. https://www.unicef.org/parenting/health/baby-constipation (đã truy cập 16/4/2026)